કૌન સે જાનવર કી કિતની ઉમ્ર કુરબાની કે લિએ જરુરી હૈ ?
ઔર ઉમર મુકમ્મલ હોને કી ક્યા પહચાન હૈ ?
ઔર દાંત ગિર ગએ હો યા દાંત હી ન આયે હો ઉસકી કુરબાની દુરુસ્ત હૈ ?

જવાબ

حامدا و مصلیا مسلما

કુરબાની કા જાનવર બકરા બકરી ઘેટા, ઘેટી હૈ તો એક સાલ.
ગાય, ભૈંસ, પાડ઼ા હો તો દો સાલ.
ઔર ઊંટ હૈ તો ૫ સાલ મુકમ્મલ હોના ઝરૂરી હૈ.

અલબત્તા દુંબા ઔર ઘેટા ૬ મહીને કા હો ૧ સાલ કે ઘેટોં કે દરમિયાન છોડ દિયા જાએ તો દેખને મેં ઉસકી હાઈટ ઔર મોટાપે કી વજહ સે ૧ સાલ કા માલૂમ હોતા હો તો ઉસકી કુરબાની ભી દુરુસ્ત હૈ.

જાનવર કુરબાની કે લાઈક હૈ યા નહીં ઉસકી પહચાન દાંત સે હોતી હૈ, અગર બકરે મેં ઊપર કી દો દાંત હૈ એક સાલ કા યકીની હૈ, ક્યૂઁ કે આમ તોરપર સવા સાલ મેં દાંત આતે હૈં, ઔર બડે જાનવર મેં નિચે દરમિયાન કે દો દાંત દૂસરે દાંતો કે મુકાબલે મેં બિલ્કુલ નુમાયા હોતે હૈ, ઇસતૌર પર કે વહ ઊપર સે થોડે ટેઢે યા ચોધે હોતે હૈ, આમ તૌર પર સવા દો સાલ મેં આતે હૈં લેકિન અગર કિસી જાનવર કે પક્કે દાંત ન આયે હો લેકિન યકીની તૌર પર ઉસકી ઉમર કુરબાની કે લાયક હોને ઈલ્મ હો તો ઉસકી કુરબાની ભી દુરુસ્ત હૈ.

ફતાવા રહીમિયાહ

આલમગીરી ૫/૧૧૪

و الله اعلم بالصواب

મુફતી ઇમરાન ઇસ્માઇલ મેમન

ઉસ્તાદે દારુલ ઉલૂમ રામપુરા, સૂરત શહર, ગુજરાત, ઇંડિયા
૬~ઝિલ્હજ્જ- ૧૪૪૧ હિજરી
૨૭-૭-૨૦૨૦ / સોમવાર
ઇલ્મી બાત ( મેસેજ ) સીખાના ( ફૈલાના ) ઈબાદત સે બહેતર હૈ.

૧ કુરબાની મેં વલીમા યા અકીકાહ કા હિસ્સા રખ સકતે હૈં ?

૨ બાઝ લોગ કુરબાની મેં અલ્લાહ કા હિસ્સા રખને કો કહતે હૈ તો યે કૈસા હૈ ?

જવાબ

حامد و مصلیا و مسلما

૧ જી હા, વલીમા સુન્નત હૈ, સવાબ હૈ, ઉસ કા હિસ્સા રખ સકતે હૈ, ઈસી તરહ અકીકાહ કા હિસ્સા ભી રખ સકતે હૈ.

(મુસ્તફદ કિતાબુલ મસાઇલ ૨,૨૩૩)

૨ બાઝ લોગ બડે જાનવર મેં અલ્લાહ કા હિસ્સા રખને કે મુતાલ્લિક પૂછતે હૈ તો યે બાત યાદ રહે કે તમામ હિસ્સે ઔર તમામ કુરબાનીયાં અલ્લાહ ત’આલા કે લિએ હી હોતી હૈ, ઉર્ફ (બોલ-ચાલ કે રિવાજ મેં) ‘મેંરા હિસ્સા’ ‘ફૂલાં કે નામ કા જાનવર’ બોલ દિયા જાતા હૈ, હકીકત મેં નિય્યત યે હોની ચાહિએ કે ફુલાં કી તરફ સે હિસ્સા યા કુરબાની અલ્લાહ ત’આલા કે લિએ મેં ઝબહ કરતા હું.
و الله اعلم بالصواب

મુફતી ઇમરાન ઇસ્માઇલ મેમન.
ઉસ્તાદે દારુલ ઉલૂમ રામપુરા, સૂરત, ગુજરાત, ઇંડિયા.
૭~ઝિલ્હજ્જ- ૧૪૪૧ હિજરી
૨૮-૭-૨૦૨૦ / મંગલવાર
ઇલ્મી બાત ( મેસેજ ) સીખાના ( ફૈલાના ) ઈબાદત સે બહેતર હૈ.

 

  • ‌હમારે યહાં યુ.કે. મેં ૧૦ ઝિલહજ્જા યાની ઇદ કા દિન હો ઔર હમેં અપની કુરબાની ઇન્ડિયા મેં ઉસી દિન કરની હો, હાલાંકી ઉસ દિન ઇન્ડિયા મેં ૯ ઝિલહજ્જા હો તો હમારી કુરબાની ઇન્ડિયા મેં ઉસ દિન હો સકતી હૈ યા નહિં..?
  • અગર મક્કા મેં ૧૩ ઝિલહજ્જા હો યાની કુરબાની કા વકત નિકલ ગયા હો ઔર ઇન્ડિયા મેં ૧૨ ઝિલહજ્જા હો યાની કુરબાની કા વકત બાકી હો તો ઇસ સૂરત મેં અગર કોઇ હાજી અપની કુરબાની ઇન્ડિયા મેં કરાયે તો સહીહ હોગી યા નહિં..?

જવાબ

حامدا و مصلیا و مسلما

  • જબતક કે ઇન્ડિયા મેં કુરબાની કે દિન શુરૂ ના હો યહાં દુસરે મુલ્ક વાલો કી કુરબાની સહીહ નહિં હૈ, કયુંકે કુરબાની સહીહ હોને કે લિયે માલીક ઔર જાનવર દોનો કા ફિલ જુમ્લા એતબાર હૈ, યાની મુઅક્કીલ યાની કુરબાની કરવાને વાલે પર કુરબાની કા વુજુબ આના ચાહિયે ઔર જાનવર જહાં હૈ વહાં કુરબાની કા વકત હોના ચાહિયે. પુછી હુઇ સૂરત મેં યુ.કે. વાલા જો કુરબાની કરવા રહા હૈ ઉસકે ઝિમ્મે તો કુરબાની કા વુજુબ આ ગયા હૈ લેકિન ઇન્ડિયા મેં જહાં જાનવર હૈ વહાં કુરબાની કા વકત નહિં આયા હૈ, લિહાઝા યુ.કે. વાલે કી કુરબાની ઇન્ડિયા મેં ૯ ઝિલહજ્જા કો એક દિન પહેલે નહિં હો સકતી હૈ, કુરબાની સહીહ હોને કે લિયે ઇન્ડિયા મેં ભી ૧૦ ઝિલહજ્જા હોના ઝરૂરી હૈ.
  • મઝકુરહ સૂરત મેં કુરબાની સહીહ હૈ ઉસકી પહેલી વજહ…
    મક્કા મેં ૧૩ ઝિલહજ્જા હોને કી સૂરત મેં સબબે વુજુબ યાની જિસકે ઝિમ્મે કુરબાની હો ઉસકા કુરબાની કે દિનો મેં કુરબાની પર કાદિર હોના યેહ ઉસ હાજી કે હક મેં પહેલે હી સે પાયા ગયા ઔર દુસરી શર્ત વુજુબે અદા યાની કુરબાની કે વકત કા મૌજુદ હોના. જાનવર ઇન્ડિયા મેં મૌજુદ હૈ યેહ શર્ત ભી યહાં પાઇ ગઇ લિહાઝા બિલા શક વોહ હાજી અપની કુરબાની કા વકીલ કિસીકો ઇન્ડિયા મેં બના દે તો ૧૨ ઝિલહજ્જા કો ભી ઉસકી કુરબાની સહીહ હૈ.

દુસરી વજહ અગર વોહ કુરબાની કા વકીલ બનાને વાલા ખુદ ૧૩ ઝિલહજ્જા કો મક્કા સે સફર કરકે ઇન્ડિયા આતા ઔર યહાં ૧૨ ઝિલહજ્જા કો કુરબાની કરતા તો દુરૂસ્ત થા, તો વહાં રહેકર વકીલ બનાયે તો બતરીકે અવલા હોગા.

કિતાબુલ નવાઝીલ ૧૪/૫૫૩ સે ૫૫૮ કા ખુલાસા

و الله اعلم بالصواب

મુફતી ઇમરાન ઇસ્માઇલ મેમણ, હનફી, ચિશ્તી

ઉસ્તાદે દારૂલ ઉલુમ રામપુરા, સુરત, ગુજરાત, ભારત

૫~ ઝિલહજ ૧૪૪૧ હિજરી
૨૬-૭-૨૦૨૦/ ઈતવાર
ઇલ્મી બાત ( મેસેજ ) સીખાના ( ફૈલાના ) ઈબાદત સે બહેતર હૈ.

 

કયા જાનવરો કી કુરબાની કરના યેહ ઉન પર ઝુલ્મ હૈ..?
ગૈરો કા કહેના હૈ કે ઇસ્લામ કા યેહ તરીકા રહમ કે ખિલાફ હૈ, કયા યેહ સહીહ હૈ..?

જવાબ

حامدا و مصلیا و مسلما

૧. અલ્લાહ જાનવરો કા માલીક હૈ, માલીક કો અપની મિલ્કીયત મેં તસર્રૂફ (જો ચાહે વો) કરને કા ઇખ્તિયાર હોતા હૈ, કિસી દુસરે કે ફટે હુએ કપડે કો ફાડના ભી ઝુલ્મ હૈ લેકિન માલીક અપને બેહતરીન કપડે કો અપને કામ કે લીયે ફાડ દે તો ઉસે કોઇ ઝુલ્મ નહિં કહેતા. મુસલમાનો કો જાનવરો કે પૈદા કરનેવાલે ઔર માલીક અલ્લાહ ને કુરબાની કરને કા હુકમ કુરાન મેં સુરહ કવસર મેં “وانھر ” કુરબાની કરો કહેકર દિયા હૈ, ઇસલીયે કુરબાની કરતે હૈ.

૨. કુરબાની હર મઝહબ મેં બલીદાન, ભોગ, બલી, ભેંટ, ચંદા વગૈરહ નામ સે મૌજુ્દ હૈ.

૩. મુર્ગી, મચ્છી, ઝીંગે વગૈરહ જાનદાર કો દુસરે મઝહબ વાલે ભી મારતે ઔર ખાતે હૈ, તો ફીર એતરાઝ મુસલમાનો પર હી કયું..?
માછીઓ સે કયું ડરતે હૈ..?

૪. સબ્જીયાં, ફલો, ફુકો મેં ભી જાન હૈ. ઉનકો ભી હવા, પાની ઔર રોશની કી ઝરૂરત હૈ, જીવદયા કરને જાઓગે તો ઇસે ખાના ભી છોડના પડેગા. છોટે જીવ મેં બરદાસ્ત કી તાકત છોટી હોતી હૈ, બડે જીવ મેં બરદાસ્ત કી તાકત બડી હોતી હૈ. ઇસલીયે તકલીફ પહોંચને મેં છોટા જીવ ઔર બડા જીવ યકસા/એક જૈસે હૈ, ફર્ક કરના ગલત હૈ.

૫. ઇસ્લામ મઝહબ દુનિયા કે હર કોને કે લીયે હૈ, જહાં સિર્ફ બરફ હી બરફ ઔર રેગીસ્તાન હી રેગીસ્તાન હો જહાં સબ્જીયાં નહિં હોતી વહાં કે લોગો કો જાનવર ઝબહ કરને સે મના કિયા જાયે તો લોગ કયા ખાયેંગે..?

૬. ગોશ્ત ખાના ફિતરી/પ્રાકૃતિક ચીજ હૈ, ઇસ લીયે અલ્લાહ ને ઇન્સાન કો ફાડ ખાને વાલે જાનવર કી તરહ ઉપર કે દો નૌકીલે દાંત (Canines/Cuspides) ઔર ચબાને કે લીયે દાઢ (Molars) દી હૈ. સબ્જી ખાનેવાલે જાનવર લો ના નૌકીલે દાંત (Canines/Cupides) ઔર ના દાઢ (Molars) દી, બલ્કે સબ દાંત સીધે ઔર ચપટી દાઢે દી. લિહાઝા યેહ નૌકીલે દાંત ઔર ગોલ દાઢે સબ્જી ખાને નહિં દી હૈ, બલ્કે ગોશ્ત ખાને કે લીયે દિયે હૈ.

૭. જાનવર કો ઝબહ ના કરતે તો ભી વોહ એક ના એક દિન બિમારી મેં મુબ્તલા હો કર તડપ તડપ કે ઝરૂર મરતા, વોહ હંમેશા નહિં ઝિંદા નહિં રહેતા. ઝબહ કરને સે ઉસે આસાન મૌત મીલતી હૈ. ઇસલીયે અપની સમઝ મેં આસાન મૌત હી કે લીયે બાઝ ઇન્સાન ખુદખુશી/આત્મહત્યા કરતે હૈ, તાકે બિમારી કી તકલીફ ઉઠાની ના પડે.

૮. જો જાનવર બાંજ હૈ, બચ્ચે નહિં જનતે, દૂધ નહિં દેતે ઔર બુઢે કમઝોર હો ગયે હૈ ઉનકો ઘાસ ચારા ખીલાને મેં ઘાસ ચારા કમ હોતા હૈ, પૈસે ભી ઝાયેઅ હોતે હૈ. ઔર બહેતર જાનવરો કે ચારે કા હક કમ હો જાતા હૈ. યા તો બાહર ચરને કે લીયે છોડને મેં પ્લાસ્ટીક કી થેલીયાં ખાકર મરતી હૈ.
અકલ યેહ કહેતી હૈ ઐસે જાનવરો કો ઝબહ કર દેના ચાહિયે તાકે ઘાસ ચારા અચ્છે જાનવરો કો મીલે ઔર ઉસસે ઉન જાનવરો કી સેહત વ તંદુરસ્તી મેં ઇઝાફા હો ઔર દૂધ મેં બઢોતરી-જયાદતી હો. ઐસા કરના ઉન અચ્છે જાનવર પર રહમ હૈ.

૯. ઝુલ્મ કે માયને સિર્ફ તકલીફ પહોંચાના હો તો હર કૌમ કો ખટમલ, મચ્છર, ચૂહા વગૈરહ તકલીફ પહોંચાને વાલે જાનવર કો સિર્ફ ભગાને કી યા પકડ કે કહીં છોડ આને કી દવા યા મશીને ઇસ્તેમાલ કરની ચાહિયે, ઇસકે બજાયે જાન સે માર ડાલતે હૈ, ઇનકી મામુલી તકલીફ જીસસે ઇન્સાન કી જાન કા ખતરા નહિં, સિર્ફ અપની રાહત કે લીયે માર ડાલતે હૈ. પતા યેહ ચલા ઇન્સાન સબસે બહેતર મખ્લુક/જીવ હૈ, અપને ફાયદે કે લીયે અદના/મામુલી મખ્લુક/જીવ કો માર સકતા હૈ.

૧૦. જાનવર કા દૂધ હર કૌમ પીતી હૈ બાવજુદ ઇસકે કે વોહ ઉસ જાનવર કે બચ્ચે કા હક હૈ, જબ યેહ ઝુલ્મ નહિં તો ગોશ્ત ખાના કૈસે ઝુલ્મ હોગા.!

૧૧. જાનવર કો અપની મહેનત કી કમાઇ સે લેકર ઉસકી ખીદમત કરકે ફિતરી રહમ કી વજહ સે દિલ ના ચાહતે હુએ ઉસે ઝબહ કરતે હૈ. ઇસમેં મુસલમાન અપને જઝબાત માલ સે મુહબ્બત, જાનવર સે મુહબ્બત, ફિતરી રહમ યેહ સબ રૂહ ઔર આત્મા કી ખ્વાહીશ કી અલ્લાહ કે હુકમ કે સામને કુરબાની દેતા હૈ, અંદર કે જઝબાત કી કુરબાની જાનવર કો ઝબહ કરકે ઝાહિર કરતા હૈ.

૧૨. જાનવર કો કાટા ના જાતા તો એક દિન ખુદ મરકર મીટ્ટી મેં મીલકર બરબાદ હો જાતા, હમ ખાકર ઉસે અપને જીસ્મ ઔર દિલ મેં જગહ દેતે હૈ, ઉસકસ હિસ્સા બના લેતે હૈ, યેહ ઉનકે સાથ અચ્છા સુલુક હૈ.

ઓર ભી બહોત સી દલીલે હૈ, ઇતને પર બસ કરતા હું. ઇસસે સાબીત હુઆ કે જાનવર કો ઝબહ કરના ઉનપર ના ઝૂલ્મ હૈ ના રહમ કે ખીલાફ હૈ.

و الله اعلم بالصواب

મુફતી ઇમરાન ઇસ્માઇલ મેમણ, હનફી

ઉસ્તાઝે દારૂલ ઉલુમ રામપુરા, સુરત, ગુજરાત, ભારત

૦૧ ઝિલહજ્જા ૧૪૪૧ હિજરી

 

ઝીલ હજજા કા ચાંદ હોને કે બાદ બાલ ઔર નાખુન કાટના કૈસા હૈ..?

ઇસકી કયા મસ્લિહત ઔર હીકમત હૈ..?

જવાબ

حامدا و مصلیا و مسلما

ઝીલ હજજા કા ચાંદ હોને કે બાદ જીસકે ઝીમ્મે કુરબાની હો ઉસે બાલ ઔર નાખુન ઇદ કી નમાઝ ઔર ઉસકી કુરબાની હોને તક ના કાટના મુસ્તહબ હૈ. તાકે કુરબાની કા જાનવર ઉસકે હર હર જુઝ્વ/હિસ્સે કા બદલ ઔર ફિદયા હો જાયે, ઔર અલ્લાહ તઆલા કી રહમત સે ઉસ આદમી કે જીસ્મ કા કોઇ હિસ્સા મહરૂમ ના રહે.

જીન લોગો કે ઝીમ્મે કુરબાની નહિં હૈ વોહ ભી કુરબાની કરને વાલો કી ઔર હજ મેં ગયે હુએ હાજીઓ કી મુસાબહત (Copy) ઇખ્તિયાર કરેંગે તો વોહ ભી ઉન પર નાઝીલ હોનેવાલી રહમત સે ઇન્શાઅલ્લાહ મહરૂમ ના રહેંગે.

લેકીન કોઇ અપને બાલ ઔર નાખુન કાટેગા તો ના ગુનેહગાર હોગા, ના કુરબાની મેં કોઇ ખરાબી આયેગી, ઇસ પર વાજીબ કી તરહ અમલ કરના ઔર ઐસા ના કરને વાલો કો ટોકના સહીહ નહિં હૈ.

જો ચીજ જીસ દર્જે મેં સાબીત હો ઉસકો ઉસી દર્જે મેં રખના ચાહિયે.

નોટ :
જીસકે ઝેરે નાફ (ડુટી કે નીચે કે બાલ) ઔર બગલ કે બાલો પર ૪૦ રોઝ ગુઝર ગયે હો તો વોહ શખ્સ ઇસ મુસ્તહબ પર હરગીઝ અમલ ના કરે, અગર વોહ બાલ કાટને મેં ૪૦ દિન સે જયાદા તાખીર કરેગા તો ગુનેહગાર હોગા.

મીરકાતુલ મફાતીહ ૩/૩૦૬

મસાઇલે કુરબાની, ઇસ્લાહી ખુતબાત સે માખુઝ.

و الله اعلم بالصواب

મુફતી ઇમરાન ઇસ્માઇલ મેમન

ઉસ્તાદે દારુલ ઉલૂમ રામપુરા, સૂરત, ગુજરાત, ઇંડિયા
ઈસ્લામી તારીખ : ૨૬ ~ જિલ્કદ – ૧૪૪૧ હિજરી
તારીખ:- ૧૮/૦૭/૨૦૨૦
ઇલ્મી બાત ( મેસેજ ) સીખાના ( ફૈલાના ) ઈબાદત સે બહેતર હૈ.

 

વજન કરકે જાનવર કો ખરીદને કૈસા હૈ ?
ઇસમેં ધોખા નહીં હોતા હૈ ક્યોંકિ વજન સે કીમત કા ઇત્મિનાન હો જાતા હૈ.

જવાબ

حامدا و مصلیا مسلما

જાનવર તોલ કે તોલે જાને વાલી ચીઝોં મેં દાખિલ નહીં હૈ, ઇસ લિએ હિદાયહ ઔર ફત્હુલ કદીર આલમગીરી વગૈરહ મેં ઇસ મુઆમલે કો નાજાયજ લિખા હૈ.

નાજાયજ હોને કી વજહ યહ હૈ કિ મામલે સે પહલે ના જાનવર કા વજન માલૂમ હોતા હૈ, ના ઉસકી કીમત માલૂમ હોતી હૈ, તો યહ મુઆમલા મજહૂલ- નામાલૂમ હો ગયા, લેકિન જબ જાનવર કો તોલ લિયા જાએ ઉસ વકત ઉસકા વજન ઔર ઔર કીમત માલૂમ હોકર જહાલત ખત્મ હો જાતી હૈ.

રહી બાત વજન સે જાનવર કા મુકમ્મલ ગોશ્ત માલૂમ નહીં હોતા હૈ, જાનવર સુકડકર કર યા સાઁસ ફુલા કર ઘટા બઢા દેતા હૈ તો યહ થોડી સી જહાલત માફ હૈ, ઉર્ફ યાની બાજાર કા ઐસા રિવાજ જિસ મેં ખરીદાર ઔર બેચને વાલા દોનોં રાઝી હૈ લિહાઝા યહ મામલા આખિરકાર સહીહ હો જાયેગા.

દારુલ દારુલ ઉલૂમ દેવબંદ કે જૈસે નાજાયજ હોને કા ફતવા હૈ વૈસે હી ઊપર દી ગઈ તફસીલ કે સાથ જવાઝ કા ભી ફતવા મૌજુદ હૈ, ઉસ પર ભી અમલ કી ગુંજાઈશ હૈ, લેકિન કુરબાની એક ઇબાદત હૈ, જિસ કો સહીહ તરીકે સે અદા કરના હી તકવા હૈ, જો ઉસ કા મકસૂદ હૈ, લિહાઝા જબ તક હો સકે ઇસ ઇખ્તિલાફી તરીકે સે બચના ચાહિએ ઔર એહતિયાત કા પહલુ ઇખ્તિયાર કરના ચાહિએ.

જાઇઝ કે કહનેવાલે
૧. અહસનુલ ફતવા
૨. કિતાબુંન નવાઝિલ
૩. દેવબન્દ કા દૂસરા ફતવા

નાજાઇઝ કહનેવાલે
૧. ફતાવા રહીમિયહ ૧૦/૪૮
૨. દેવબન્દ કા પહલા ફતવા
૩. હિદયાહ ફત્હુલ કદીર

و الله اعلم بالصواب

✏મુફતી ઇમરાન ઇસ્માઇલ મેમન

ઉસ્તાદે દારુલ ઉલૂમ રામપુરા, સૂરત, ગુજરાત, ઇંડિયા
ઈસ્લામી તારીખ :૨૭ ~ જિલ્કદ – ૧૪૪૧ હિજરી
તારીખ:- ૧૯/૦૭/૨૦૨૦
ઇલ્મી બાત ( મેસેજ ) સીખાના ( ફૈલાના ) ઈબાદત સે બહેતર હૈ.

કુરબાની કરને કી ક્યા ફઝીલત હૈ ?

જવાબ

حامدا و مصلیا و مسلما

હજરત આઇશા رضی اللہ عنھا સે રિવાયત હે કે હુઝુર ﷺ ને ઇરશાદ ફરમાયા કે ઝીલહજ્જ કી ૧૦ તારીખ યાની ઈદુલ અઝહા કે દિન ઇન્સાન કા કોઈ અમલ અલ્લાહ ત’આલા કો કુરબાની સે ઝીયાદહ મહબૂબ નહીં હૈ, ઔર કુરબાની કા જાનવર કયામત કે દિન અપને સીંગો ઔર બાલો ઔર ખુરો કે સાથ ઝીન્દા હોકર આએગા, ઔર કુરબાની કા ખૂન જમીન પર ગિરને સે પહલે અલ્લાહ તાલા કી રજા ઔર મકબૂલિયત કે મકામ પર પહોંચ જાતા હૈ , પસ ઐ ખુદા કે બન્દોં દિલ કી પૂરી ખુશી સે કુરબાનિયાં કિયા કરો.

દૂસરી રિવાયત મેં હૈ કે કુરબાની કે જાનવર કે હર બાલ કે બદલે મેં એક નેકી મિલેગી, સહાબા રદિઅલ્લાહુ અન્હુમ ને અર્ઝ કિયા યા રસૂલલ્લાહ ﷺ ઉન્ કી ભી યહી ફઝીલત હૈ. (ઉન્ બારીક હોને કી વજહ સે બહુત હોતા હૈ) હુઝુર ﷺ ને ફરમાયા હાં હર ઉન્ કે બાલ કે બદલે મેં ભી એક નેકી હૈ.

(મફહૂમે હદીસ)
જાનવર કે બદન પર હઝારોં ઔર લાખોં બાલ હોતે હૈં. દીનદારી કી બાત યહ હૈ કે ઇતને બડે સવાબ કી લાલચ મેં જિસ પર કુરબાની વાજિબ નહીં હૈ ઉસ કો ભી કર દેની ચાહિએ, યહ દિન ચલે જાયેંગે તો ઇતના બડા સવાબ કૈસે હાસિલ હોગા ?

તિર્મિઝી શરીફ વ ઇબ્ને માજાહ
બાહવાલા મસાઇલે કુરબાની ૩૨ બિફરકિ યસીર

و الله اعلم بالصواب

મુફતી ઇમરાન ઇસ્માઇલ મેમન

ઉસ્તાદે દારુલ ઉલૂમ રામપુરા, સૂરત, ગુજરાત, ઇંડિયા
ઈસ્લામી તારીખ : ૨૫ જિલ્કદ – ૧૪૪૧ હિજરી
ઇલ્મી બાત ( મેસેજ ) સીખાના ( ફૈલાના ) ઈબાદત સે બહેતર હૈ.

 

  1. ખસ્સી જાનવર કી કુરબાની જાઇઝ હૈ..?
  2. ઘાભન (હમલ વાલી) જાનવર કી કુરબાની જાઇઝ હૈ..?

જવાબ

حامدا و مصلیا و مسلما

  1. ખસ્સી જાનવર કી કુરબાની જાઇઝ બલ્કે અફઝલ ઔર મસનુન હૈ, કયુંકે ઉસકા ગોશ્ત ઝયાદા અચ્છા હોતા હૈ.
  2. અગર વિલાદત કા વકત કરીબ હૈ તો મકરૂહ હૈ, વરના મકરૂહ નહિં.

કિતાબુલ મસાઇલ ૨/૨૩૯

و الله اعلم بالصواب

મૌલાના ઇબ્રાહીમ અલયાની

તસ્દિક: મુફતી ઇમરાન ઇસ્માઇલ મેમણ, હનફી

ઉસ્તાઝે દારૂલ ઉલુમ રામપુરા, સુરત, ગુજરાત, ભારત