કૌન સે જાનવર કી કિતની ઉમ્ર કુરબાની કે લિએ જરુરી હૈ ?
ઔર ઉમર મુકમ્મલ હોને કી ક્યા પહચાન હૈ ?
ઔર દાંત ગિર ગએ હો યા દાંત હી ન આયે હો ઉસકી કુરબાની દુરુસ્ત હૈ ?

જવાબ

حامدا و مصلیا مسلما

કુરબાની કા જાનવર બકરા બકરી ઘેટા, ઘેટી હૈ તો એક સાલ.
ગાય, ભૈંસ, પાડ઼ા હો તો દો સાલ.
ઔર ઊંટ હૈ તો ૫ સાલ મુકમ્મલ હોના ઝરૂરી હૈ.

અલબત્તા દુંબા ઔર ઘેટા ૬ મહીને કા હો ૧ સાલ કે ઘેટોં કે દરમિયાન છોડ દિયા જાએ તો દેખને મેં ઉસકી હાઈટ ઔર મોટાપે કી વજહ સે ૧ સાલ કા માલૂમ હોતા હો તો ઉસકી કુરબાની ભી દુરુસ્ત હૈ.

જાનવર કુરબાની કે લાઈક હૈ યા નહીં ઉસકી પહચાન દાંત સે હોતી હૈ, અગર બકરે મેં ઊપર કી દો દાંત હૈ એક સાલ કા યકીની હૈ, ક્યૂઁ કે આમ તોરપર સવા સાલ મેં દાંત આતે હૈં, ઔર બડે જાનવર મેં નિચે દરમિયાન કે દો દાંત દૂસરે દાંતો કે મુકાબલે મેં બિલ્કુલ નુમાયા હોતે હૈ, ઇસતૌર પર કે વહ ઊપર સે થોડે ટેઢે યા ચોધે હોતે હૈ, આમ તૌર પર સવા દો સાલ મેં આતે હૈં લેકિન અગર કિસી જાનવર કે પક્કે દાંત ન આયે હો લેકિન યકીની તૌર પર ઉસકી ઉમર કુરબાની કે લાયક હોને ઈલ્મ હો તો ઉસકી કુરબાની ભી દુરુસ્ત હૈ.

ફતાવા રહીમિયાહ

આલમગીરી ૫/૧૧૪

و الله اعلم بالصواب

મુફતી ઇમરાન ઇસ્માઇલ મેમન

ઉસ્તાદે દારુલ ઉલૂમ રામપુરા, સૂરત શહર, ગુજરાત, ઇંડિયા
૬~ઝિલ્હજ્જ- ૧૪૪૧ હિજરી
૨૭-૭-૨૦૨૦ / સોમવાર
ઇલ્મી બાત ( મેસેજ ) સીખાના ( ફૈલાના ) ઈબાદત સે બહેતર હૈ.

૧ કુરબાની મેં વલીમા યા અકીકાહ કા હિસ્સા રખ સકતે હૈં ?

૨ બાઝ લોગ કુરબાની મેં અલ્લાહ કા હિસ્સા રખને કો કહતે હૈ તો યે કૈસા હૈ ?

જવાબ

حامد و مصلیا و مسلما

૧ જી હા, વલીમા સુન્નત હૈ, સવાબ હૈ, ઉસ કા હિસ્સા રખ સકતે હૈ, ઈસી તરહ અકીકાહ કા હિસ્સા ભી રખ સકતે હૈ.

(મુસ્તફદ કિતાબુલ મસાઇલ ૨,૨૩૩)

૨ બાઝ લોગ બડે જાનવર મેં અલ્લાહ કા હિસ્સા રખને કે મુતાલ્લિક પૂછતે હૈ તો યે બાત યાદ રહે કે તમામ હિસ્સે ઔર તમામ કુરબાનીયાં અલ્લાહ ત’આલા કે લિએ હી હોતી હૈ, ઉર્ફ (બોલ-ચાલ કે રિવાજ મેં) ‘મેંરા હિસ્સા’ ‘ફૂલાં કે નામ કા જાનવર’ બોલ દિયા જાતા હૈ, હકીકત મેં નિય્યત યે હોની ચાહિએ કે ફુલાં કી તરફ સે હિસ્સા યા કુરબાની અલ્લાહ ત’આલા કે લિએ મેં ઝબહ કરતા હું.
و الله اعلم بالصواب

મુફતી ઇમરાન ઇસ્માઇલ મેમન.
ઉસ્તાદે દારુલ ઉલૂમ રામપુરા, સૂરત, ગુજરાત, ઇંડિયા.
૭~ઝિલ્હજ્જ- ૧૪૪૧ હિજરી
૨૮-૭-૨૦૨૦ / મંગલવાર
ઇલ્મી બાત ( મેસેજ ) સીખાના ( ફૈલાના ) ઈબાદત સે બહેતર હૈ.

 

  • ‌હમારે યહાં યુ.કે. મેં ૧૦ ઝિલહજ્જા યાની ઇદ કા દિન હો ઔર હમેં અપની કુરબાની ઇન્ડિયા મેં ઉસી દિન કરની હો, હાલાંકી ઉસ દિન ઇન્ડિયા મેં ૯ ઝિલહજ્જા હો તો હમારી કુરબાની ઇન્ડિયા મેં ઉસ દિન હો સકતી હૈ યા નહિં..?
  • અગર મક્કા મેં ૧૩ ઝિલહજ્જા હો યાની કુરબાની કા વકત નિકલ ગયા હો ઔર ઇન્ડિયા મેં ૧૨ ઝિલહજ્જા હો યાની કુરબાની કા વકત બાકી હો તો ઇસ સૂરત મેં અગર કોઇ હાજી અપની કુરબાની ઇન્ડિયા મેં કરાયે તો સહીહ હોગી યા નહિં..?

જવાબ

حامدا و مصلیا و مسلما

  • જબતક કે ઇન્ડિયા મેં કુરબાની કે દિન શુરૂ ના હો યહાં દુસરે મુલ્ક વાલો કી કુરબાની સહીહ નહિં હૈ, કયુંકે કુરબાની સહીહ હોને કે લિયે માલીક ઔર જાનવર દોનો કા ફિલ જુમ્લા એતબાર હૈ, યાની મુઅક્કીલ યાની કુરબાની કરવાને વાલે પર કુરબાની કા વુજુબ આના ચાહિયે ઔર જાનવર જહાં હૈ વહાં કુરબાની કા વકત હોના ચાહિયે. પુછી હુઇ સૂરત મેં યુ.કે. વાલા જો કુરબાની કરવા રહા હૈ ઉસકે ઝિમ્મે તો કુરબાની કા વુજુબ આ ગયા હૈ લેકિન ઇન્ડિયા મેં જહાં જાનવર હૈ વહાં કુરબાની કા વકત નહિં આયા હૈ, લિહાઝા યુ.કે. વાલે કી કુરબાની ઇન્ડિયા મેં ૯ ઝિલહજ્જા કો એક દિન પહેલે નહિં હો સકતી હૈ, કુરબાની સહીહ હોને કે લિયે ઇન્ડિયા મેં ભી ૧૦ ઝિલહજ્જા હોના ઝરૂરી હૈ.
  • મઝકુરહ સૂરત મેં કુરબાની સહીહ હૈ ઉસકી પહેલી વજહ…
    મક્કા મેં ૧૩ ઝિલહજ્જા હોને કી સૂરત મેં સબબે વુજુબ યાની જિસકે ઝિમ્મે કુરબાની હો ઉસકા કુરબાની કે દિનો મેં કુરબાની પર કાદિર હોના યેહ ઉસ હાજી કે હક મેં પહેલે હી સે પાયા ગયા ઔર દુસરી શર્ત વુજુબે અદા યાની કુરબાની કે વકત કા મૌજુદ હોના. જાનવર ઇન્ડિયા મેં મૌજુદ હૈ યેહ શર્ત ભી યહાં પાઇ ગઇ લિહાઝા બિલા શક વોહ હાજી અપની કુરબાની કા વકીલ કિસીકો ઇન્ડિયા મેં બના દે તો ૧૨ ઝિલહજ્જા કો ભી ઉસકી કુરબાની સહીહ હૈ.

દુસરી વજહ અગર વોહ કુરબાની કા વકીલ બનાને વાલા ખુદ ૧૩ ઝિલહજ્જા કો મક્કા સે સફર કરકે ઇન્ડિયા આતા ઔર યહાં ૧૨ ઝિલહજ્જા કો કુરબાની કરતા તો દુરૂસ્ત થા, તો વહાં રહેકર વકીલ બનાયે તો બતરીકે અવલા હોગા.

કિતાબુલ નવાઝીલ ૧૪/૫૫૩ સે ૫૫૮ કા ખુલાસા

و الله اعلم بالصواب

મુફતી ઇમરાન ઇસ્માઇલ મેમણ, હનફી, ચિશ્તી

ઉસ્તાદે દારૂલ ઉલુમ રામપુરા, સુરત, ગુજરાત, ભારત

૫~ ઝિલહજ ૧૪૪૧ હિજરી
૨૬-૭-૨૦૨૦/ ઈતવાર
ઇલ્મી બાત ( મેસેજ ) સીખાના ( ફૈલાના ) ઈબાદત સે બહેતર હૈ.

 

કયા જાનવરો કી કુરબાની કરના યેહ ઉન પર ઝુલ્મ હૈ..?
ગૈરો કા કહેના હૈ કે ઇસ્લામ કા યેહ તરીકા રહમ કે ખિલાફ હૈ, કયા યેહ સહીહ હૈ..?

જવાબ

حامدا و مصلیا و مسلما

૧. અલ્લાહ જાનવરો કા માલીક હૈ, માલીક કો અપની મિલ્કીયત મેં તસર્રૂફ (જો ચાહે વો) કરને કા ઇખ્તિયાર હોતા હૈ, કિસી દુસરે કે ફટે હુએ કપડે કો ફાડના ભી ઝુલ્મ હૈ લેકિન માલીક અપને બેહતરીન કપડે કો અપને કામ કે લીયે ફાડ દે તો ઉસે કોઇ ઝુલ્મ નહિં કહેતા. મુસલમાનો કો જાનવરો કે પૈદા કરનેવાલે ઔર માલીક અલ્લાહ ને કુરબાની કરને કા હુકમ કુરાન મેં સુરહ કવસર મેં “وانھر ” કુરબાની કરો કહેકર દિયા હૈ, ઇસલીયે કુરબાની કરતે હૈ.

૨. કુરબાની હર મઝહબ મેં બલીદાન, ભોગ, બલી, ભેંટ, ચંદા વગૈરહ નામ સે મૌજુ્દ હૈ.

૩. મુર્ગી, મચ્છી, ઝીંગે વગૈરહ જાનદાર કો દુસરે મઝહબ વાલે ભી મારતે ઔર ખાતે હૈ, તો ફીર એતરાઝ મુસલમાનો પર હી કયું..?
માછીઓ સે કયું ડરતે હૈ..?

૪. સબ્જીયાં, ફલો, ફુકો મેં ભી જાન હૈ. ઉનકો ભી હવા, પાની ઔર રોશની કી ઝરૂરત હૈ, જીવદયા કરને જાઓગે તો ઇસે ખાના ભી છોડના પડેગા. છોટે જીવ મેં બરદાસ્ત કી તાકત છોટી હોતી હૈ, બડે જીવ મેં બરદાસ્ત કી તાકત બડી હોતી હૈ. ઇસલીયે તકલીફ પહોંચને મેં છોટા જીવ ઔર બડા જીવ યકસા/એક જૈસે હૈ, ફર્ક કરના ગલત હૈ.

૫. ઇસ્લામ મઝહબ દુનિયા કે હર કોને કે લીયે હૈ, જહાં સિર્ફ બરફ હી બરફ ઔર રેગીસ્તાન હી રેગીસ્તાન હો જહાં સબ્જીયાં નહિં હોતી વહાં કે લોગો કો જાનવર ઝબહ કરને સે મના કિયા જાયે તો લોગ કયા ખાયેંગે..?

૬. ગોશ્ત ખાના ફિતરી/પ્રાકૃતિક ચીજ હૈ, ઇસ લીયે અલ્લાહ ને ઇન્સાન કો ફાડ ખાને વાલે જાનવર કી તરહ ઉપર કે દો નૌકીલે દાંત (Canines/Cuspides) ઔર ચબાને કે લીયે દાઢ (Molars) દી હૈ. સબ્જી ખાનેવાલે જાનવર લો ના નૌકીલે દાંત (Canines/Cupides) ઔર ના દાઢ (Molars) દી, બલ્કે સબ દાંત સીધે ઔર ચપટી દાઢે દી. લિહાઝા યેહ નૌકીલે દાંત ઔર ગોલ દાઢે સબ્જી ખાને નહિં દી હૈ, બલ્કે ગોશ્ત ખાને કે લીયે દિયે હૈ.

૭. જાનવર કો ઝબહ ના કરતે તો ભી વોહ એક ના એક દિન બિમારી મેં મુબ્તલા હો કર તડપ તડપ કે ઝરૂર મરતા, વોહ હંમેશા નહિં ઝિંદા નહિં રહેતા. ઝબહ કરને સે ઉસે આસાન મૌત મીલતી હૈ. ઇસલીયે અપની સમઝ મેં આસાન મૌત હી કે લીયે બાઝ ઇન્સાન ખુદખુશી/આત્મહત્યા કરતે હૈ, તાકે બિમારી કી તકલીફ ઉઠાની ના પડે.

૮. જો જાનવર બાંજ હૈ, બચ્ચે નહિં જનતે, દૂધ નહિં દેતે ઔર બુઢે કમઝોર હો ગયે હૈ ઉનકો ઘાસ ચારા ખીલાને મેં ઘાસ ચારા કમ હોતા હૈ, પૈસે ભી ઝાયેઅ હોતે હૈ. ઔર બહેતર જાનવરો કે ચારે કા હક કમ હો જાતા હૈ. યા તો બાહર ચરને કે લીયે છોડને મેં પ્લાસ્ટીક કી થેલીયાં ખાકર મરતી હૈ.
અકલ યેહ કહેતી હૈ ઐસે જાનવરો કો ઝબહ કર દેના ચાહિયે તાકે ઘાસ ચારા અચ્છે જાનવરો કો મીલે ઔર ઉસસે ઉન જાનવરો કી સેહત વ તંદુરસ્તી મેં ઇઝાફા હો ઔર દૂધ મેં બઢોતરી-જયાદતી હો. ઐસા કરના ઉન અચ્છે જાનવર પર રહમ હૈ.

૯. ઝુલ્મ કે માયને સિર્ફ તકલીફ પહોંચાના હો તો હર કૌમ કો ખટમલ, મચ્છર, ચૂહા વગૈરહ તકલીફ પહોંચાને વાલે જાનવર કો સિર્ફ ભગાને કી યા પકડ કે કહીં છોડ આને કી દવા યા મશીને ઇસ્તેમાલ કરની ચાહિયે, ઇસકે બજાયે જાન સે માર ડાલતે હૈ, ઇનકી મામુલી તકલીફ જીસસે ઇન્સાન કી જાન કા ખતરા નહિં, સિર્ફ અપની રાહત કે લીયે માર ડાલતે હૈ. પતા યેહ ચલા ઇન્સાન સબસે બહેતર મખ્લુક/જીવ હૈ, અપને ફાયદે કે લીયે અદના/મામુલી મખ્લુક/જીવ કો માર સકતા હૈ.

૧૦. જાનવર કા દૂધ હર કૌમ પીતી હૈ બાવજુદ ઇસકે કે વોહ ઉસ જાનવર કે બચ્ચે કા હક હૈ, જબ યેહ ઝુલ્મ નહિં તો ગોશ્ત ખાના કૈસે ઝુલ્મ હોગા.!

૧૧. જાનવર કો અપની મહેનત કી કમાઇ સે લેકર ઉસકી ખીદમત કરકે ફિતરી રહમ કી વજહ સે દિલ ના ચાહતે હુએ ઉસે ઝબહ કરતે હૈ. ઇસમેં મુસલમાન અપને જઝબાત માલ સે મુહબ્બત, જાનવર સે મુહબ્બત, ફિતરી રહમ યેહ સબ રૂહ ઔર આત્મા કી ખ્વાહીશ કી અલ્લાહ કે હુકમ કે સામને કુરબાની દેતા હૈ, અંદર કે જઝબાત કી કુરબાની જાનવર કો ઝબહ કરકે ઝાહિર કરતા હૈ.

૧૨. જાનવર કો કાટા ના જાતા તો એક દિન ખુદ મરકર મીટ્ટી મેં મીલકર બરબાદ હો જાતા, હમ ખાકર ઉસે અપને જીસ્મ ઔર દિલ મેં જગહ દેતે હૈ, ઉસકસ હિસ્સા બના લેતે હૈ, યેહ ઉનકે સાથ અચ્છા સુલુક હૈ.

ઓર ભી બહોત સી દલીલે હૈ, ઇતને પર બસ કરતા હું. ઇસસે સાબીત હુઆ કે જાનવર કો ઝબહ કરના ઉનપર ના ઝૂલ્મ હૈ ના રહમ કે ખીલાફ હૈ.

و الله اعلم بالصواب

મુફતી ઇમરાન ઇસ્માઇલ મેમણ, હનફી

ઉસ્તાઝે દારૂલ ઉલુમ રામપુરા, સુરત, ગુજરાત, ભારત

૦૧ ઝિલહજ્જા ૧૪૪૧ હિજરી

 

ઝીલ હજજા કા ચાંદ હોને કે બાદ બાલ ઔર નાખુન કાટના કૈસા હૈ..?

ઇસકી કયા મસ્લિહત ઔર હીકમત હૈ..?

જવાબ

حامدا و مصلیا و مسلما

ઝીલ હજજા કા ચાંદ હોને કે બાદ જીસકે ઝીમ્મે કુરબાની હો ઉસે બાલ ઔર નાખુન ઇદ કી નમાઝ ઔર ઉસકી કુરબાની હોને તક ના કાટના મુસ્તહબ હૈ. તાકે કુરબાની કા જાનવર ઉસકે હર હર જુઝ્વ/હિસ્સે કા બદલ ઔર ફિદયા હો જાયે, ઔર અલ્લાહ તઆલા કી રહમત સે ઉસ આદમી કે જીસ્મ કા કોઇ હિસ્સા મહરૂમ ના રહે.

જીન લોગો કે ઝીમ્મે કુરબાની નહિં હૈ વોહ ભી કુરબાની કરને વાલો કી ઔર હજ મેં ગયે હુએ હાજીઓ કી મુસાબહત (Copy) ઇખ્તિયાર કરેંગે તો વોહ ભી ઉન પર નાઝીલ હોનેવાલી રહમત સે ઇન્શાઅલ્લાહ મહરૂમ ના રહેંગે.

લેકીન કોઇ અપને બાલ ઔર નાખુન કાટેગા તો ના ગુનેહગાર હોગા, ના કુરબાની મેં કોઇ ખરાબી આયેગી, ઇસ પર વાજીબ કી તરહ અમલ કરના ઔર ઐસા ના કરને વાલો કો ટોકના સહીહ નહિં હૈ.

જો ચીજ જીસ દર્જે મેં સાબીત હો ઉસકો ઉસી દર્જે મેં રખના ચાહિયે.

નોટ :
જીસકે ઝેરે નાફ (ડુટી કે નીચે કે બાલ) ઔર બગલ કે બાલો પર ૪૦ રોઝ ગુઝર ગયે હો તો વોહ શખ્સ ઇસ મુસ્તહબ પર હરગીઝ અમલ ના કરે, અગર વોહ બાલ કાટને મેં ૪૦ દિન સે જયાદા તાખીર કરેગા તો ગુનેહગાર હોગા.

મીરકાતુલ મફાતીહ ૩/૩૦૬

મસાઇલે કુરબાની, ઇસ્લાહી ખુતબાત સે માખુઝ.

و الله اعلم بالصواب

મુફતી ઇમરાન ઇસ્માઇલ મેમન

ઉસ્તાદે દારુલ ઉલૂમ રામપુરા, સૂરત, ગુજરાત, ઇંડિયા
ઈસ્લામી તારીખ : ૨૬ ~ જિલ્કદ – ૧૪૪૧ હિજરી
તારીખ:- ૧૮/૦૭/૨૦૨૦
ઇલ્મી બાત ( મેસેજ ) સીખાના ( ફૈલાના ) ઈબાદત સે બહેતર હૈ.

 

વજન કરકે જાનવર કો ખરીદને કૈસા હૈ ?
ઇસમેં ધોખા નહીં હોતા હૈ ક્યોંકિ વજન સે કીમત કા ઇત્મિનાન હો જાતા હૈ.

જવાબ

حامدا و مصلیا مسلما

જાનવર તોલ કે તોલે જાને વાલી ચીઝોં મેં દાખિલ નહીં હૈ, ઇસ લિએ હિદાયહ ઔર ફત્હુલ કદીર આલમગીરી વગૈરહ મેં ઇસ મુઆમલે કો નાજાયજ લિખા હૈ.

નાજાયજ હોને કી વજહ યહ હૈ કિ મામલે સે પહલે ના જાનવર કા વજન માલૂમ હોતા હૈ, ના ઉસકી કીમત માલૂમ હોતી હૈ, તો યહ મુઆમલા મજહૂલ- નામાલૂમ હો ગયા, લેકિન જબ જાનવર કો તોલ લિયા જાએ ઉસ વકત ઉસકા વજન ઔર ઔર કીમત માલૂમ હોકર જહાલત ખત્મ હો જાતી હૈ.

રહી બાત વજન સે જાનવર કા મુકમ્મલ ગોશ્ત માલૂમ નહીં હોતા હૈ, જાનવર સુકડકર કર યા સાઁસ ફુલા કર ઘટા બઢા દેતા હૈ તો યહ થોડી સી જહાલત માફ હૈ, ઉર્ફ યાની બાજાર કા ઐસા રિવાજ જિસ મેં ખરીદાર ઔર બેચને વાલા દોનોં રાઝી હૈ લિહાઝા યહ મામલા આખિરકાર સહીહ હો જાયેગા.

દારુલ દારુલ ઉલૂમ દેવબંદ કે જૈસે નાજાયજ હોને કા ફતવા હૈ વૈસે હી ઊપર દી ગઈ તફસીલ કે સાથ જવાઝ કા ભી ફતવા મૌજુદ હૈ, ઉસ પર ભી અમલ કી ગુંજાઈશ હૈ, લેકિન કુરબાની એક ઇબાદત હૈ, જિસ કો સહીહ તરીકે સે અદા કરના હી તકવા હૈ, જો ઉસ કા મકસૂદ હૈ, લિહાઝા જબ તક હો સકે ઇસ ઇખ્તિલાફી તરીકે સે બચના ચાહિએ ઔર એહતિયાત કા પહલુ ઇખ્તિયાર કરના ચાહિએ.

જાઇઝ કે કહનેવાલે
૧. અહસનુલ ફતવા
૨. કિતાબુંન નવાઝિલ
૩. દેવબન્દ કા દૂસરા ફતવા

નાજાઇઝ કહનેવાલે
૧. ફતાવા રહીમિયહ ૧૦/૪૮
૨. દેવબન્દ કા પહલા ફતવા
૩. હિદયાહ ફત્હુલ કદીર

و الله اعلم بالصواب

✏મુફતી ઇમરાન ઇસ્માઇલ મેમન

ઉસ્તાદે દારુલ ઉલૂમ રામપુરા, સૂરત, ગુજરાત, ઇંડિયા
ઈસ્લામી તારીખ :૨૭ ~ જિલ્કદ – ૧૪૪૧ હિજરી
તારીખ:- ૧૯/૦૭/૨૦૨૦
ઇલ્મી બાત ( મેસેજ ) સીખાના ( ફૈલાના ) ઈબાદત સે બહેતર હૈ.

કુરબાની કરને કી ક્યા ફઝીલત હૈ ?

જવાબ

حامدا و مصلیا و مسلما

હજરત આઇશા رضی اللہ عنھا સે રિવાયત હે કે હુઝુર ﷺ ને ઇરશાદ ફરમાયા કે ઝીલહજ્જ કી ૧૦ તારીખ યાની ઈદુલ અઝહા કે દિન ઇન્સાન કા કોઈ અમલ અલ્લાહ ત’આલા કો કુરબાની સે ઝીયાદહ મહબૂબ નહીં હૈ, ઔર કુરબાની કા જાનવર કયામત કે દિન અપને સીંગો ઔર બાલો ઔર ખુરો કે સાથ ઝીન્દા હોકર આએગા, ઔર કુરબાની કા ખૂન જમીન પર ગિરને સે પહલે અલ્લાહ તાલા કી રજા ઔર મકબૂલિયત કે મકામ પર પહોંચ જાતા હૈ , પસ ઐ ખુદા કે બન્દોં દિલ કી પૂરી ખુશી સે કુરબાનિયાં કિયા કરો.

દૂસરી રિવાયત મેં હૈ કે કુરબાની કે જાનવર કે હર બાલ કે બદલે મેં એક નેકી મિલેગી, સહાબા રદિઅલ્લાહુ અન્હુમ ને અર્ઝ કિયા યા રસૂલલ્લાહ ﷺ ઉન્ કી ભી યહી ફઝીલત હૈ. (ઉન્ બારીક હોને કી વજહ સે બહુત હોતા હૈ) હુઝુર ﷺ ને ફરમાયા હાં હર ઉન્ કે બાલ કે બદલે મેં ભી એક નેકી હૈ.

(મફહૂમે હદીસ)
જાનવર કે બદન પર હઝારોં ઔર લાખોં બાલ હોતે હૈં. દીનદારી કી બાત યહ હૈ કે ઇતને બડે સવાબ કી લાલચ મેં જિસ પર કુરબાની વાજિબ નહીં હૈ ઉસ કો ભી કર દેની ચાહિએ, યહ દિન ચલે જાયેંગે તો ઇતના બડા સવાબ કૈસે હાસિલ હોગા ?

તિર્મિઝી શરીફ વ ઇબ્ને માજાહ
બાહવાલા મસાઇલે કુરબાની ૩૨ બિફરકિ યસીર

و الله اعلم بالصواب

મુફતી ઇમરાન ઇસ્માઇલ મેમન

ઉસ્તાદે દારુલ ઉલૂમ રામપુરા, સૂરત, ગુજરાત, ઇંડિયા
ઈસ્લામી તારીખ : ૨૫ જિલ્કદ – ૧૪૪૧ હિજરી
ઇલ્મી બાત ( મેસેજ ) સીખાના ( ફૈલાના ) ઈબાદત સે બહેતર હૈ.

 

  1. ખસ્સી જાનવર કી કુરબાની જાઇઝ હૈ..?
  2. ઘાભન (હમલ વાલી) જાનવર કી કુરબાની જાઇઝ હૈ..?

જવાબ

حامدا و مصلیا و مسلما

  1. ખસ્સી જાનવર કી કુરબાની જાઇઝ બલ્કે અફઝલ ઔર મસનુન હૈ, કયુંકે ઉસકા ગોશ્ત ઝયાદા અચ્છા હોતા હૈ.
  2. અગર વિલાદત કા વકત કરીબ હૈ તો મકરૂહ હૈ, વરના મકરૂહ નહિં.

કિતાબુલ મસાઇલ ૨/૨૩૯

و الله اعلم بالصواب

મૌલાના ઇબ્રાહીમ અલયાની

તસ્દિક: મુફતી ઇમરાન ઇસ્માઇલ મેમણ, હનફી

ઉસ્તાઝે દારૂલ ઉલુમ રામપુરા, સુરત, ગુજરાત, ભારત

⭕ આજ કા સવાલ નં. ૨૫૦૪ ⭕

જિસકી કમાઈ સાફ- બિલકુલ હરામ હો ઔર જિસકી કમાઈ મકરૂહ હો ઉનકે બડે જાનવર મેં હિસ્સે લેને મેં કયા ફર્ક હૈ ?

અહસનુલ ફતાવા મેં નાજાઈઝ ઔર કિતાબુન નવાઝીલ મે જાઈઝ લીખા હૈ ઉસમેં કયા તતબીક (જોડ) હૈ..?

🔵 જવાબ 🔵

حامدا و مصلیا مسلما

જિસકી કમાઈ સાફ હરામ હો જૈસે જુગાર, શરાબ, વ્યાજ કા કારોબાર ઔર ચોરી કી વોહી નાજાઇઝ હરામ રકમ સે શિર્કત કરે તો વોહ ખુદ ઇન રકમ કા શરઇ તૌર પર માલીક નહિં હુઆ હૈ ઇસલિયે કિસી ભી શરીક કી કુરબાની સહીહ નહિં હોગી.

ઔર મકરૂહ- ના જાઈઝ કારોબાર જૈસે રાખી, પટાખે વગૈરહ બેચના તો ઉસસે ઉન રકમ કા વોહ માલીક હો જાતા હૈ, લિહાઝા ઐસે મકરૂહ કારોબાર વાલે કે સાથ શિર્કત સહીહ હો જાયેગી ઔર કુરબાની અદા હો જાયેગી.

કિતાબુલ નવાઝીલ મે જો કુરબાની કા જવાઝ લીખા હૈ ઇસસે યહી સૂરત મુરાદ હૈ.

📕 મુસ્તફાદ અઝ કિતાબુન નવાઝીલ
و الله اعلم بالصواب

🔴આજ કા સવાલ નંબર – ૨૫૦૬🔴

૧⃣ કુરબાની મેં વલીમા યા અકીકાહ કા હિસ્સા રખ સકતે હૈં ?

૨⃣ બાઝ લોગ કુરબાની મેં અલ્લાહ કા હિસ્સા રખને કો કહતે હૈ તો યે કૈસા હૈ ?

🔵જવાબ🔵

حامد و مصلیا و مسلما

૧⃣ જી હા, વલીમા સુન્નત હૈ, સવાબ હૈ, ઉસ કા હિસ્સા રખ સકતે હૈ, ઈસી તરહ અકીકાહ કા હિસ્સા ભી રખ સકતે હૈ.

📚મુસ્તફદ કિતાબુલ મસાઇલ ૨,૨૩૩

૨⃣ બાઝ લોગ બડે જાનવર મેં અલ્લાહ કા હિસ્સા રખને કે મુતાલ્લિક પૂછતે હૈ તો યે બાત યાદ રહે કે તમામ હિસ્સે ઔર તમામ કુર્બાનિયાં અલ્લાહ ત’આલા કે લિએ હી હોતી હૈ, ઉર્ફ (બોલ-ચાલ કે રિવાજ મેં) ‘મેંરા હિસ્સા’ ‘ફૂલાં કે નામ કા જાનવર’ બોલ દિયા જાતા હૈ,
હકીકત મેં નિય્યત યે હોની ચાહિએ કે ફુલાં કી તરફ સે હિસ્સા યા જાનવર અલ્લાહ ત’આલા કે લિએ મેં કુરબાની કરતા હું

و الله اعلم بالصواب

⭕ આજ કા સવાલ નં. ૨૫૦૭ ⭕

ચંદ મર્હુમ કે ઇસાલે સવાબ કે લીયે કુરબાની કરની હો તો હર મર્હુમ કા અલગ અલગ હિસ્સા રખના ઝરૂરી હૈ યા એક હિસ્સા ચંદ મર્હુમ કે સવાબ કે લીયે કાફી હૈ..?

🔵 જવાબ 🔵

حامدا و مصلیا و مسلما

હર એક કે લીયે જુદા હિસ્સા રખના ઝરૂરી હૈ. એક હિસ્સા એક સે જયાદા મર્હુમ કે લીયે કાફી નહિં. અલબત્તા અપની તરફ સે નફલ કુરબાની કરકે ઉસકા સવાબ એક સે જયાદા મુર્દો ઔર ઝીંદો કો બખ્શના દુરૂસ્ત હૈ, જૈસે કે હુઝુર સલ્લલ્લાહુ અલયહી વસલ્લમ ને એક કુરબાની કા સવાબ પુરી ઉમ્મત કો બખ્શા થા.

અગર ગુંજાઇશ હો અલ્લાહ ને માલ દિયા હો તો અપને મર્હુમ રીશ્તેદાર, બુઝુર્ગો કે લીયે ઝરૂર કુરબાની કરે. ઇન દિનો મેં દુસરે નેક આમાલ કે મુકાબલે મેં સબસે જયાદા કુરબાની હી કા સવાબ હૈ. ઇસસે મુર્દો કે બડા ફાયદા હોતા હૈ.

📗 ફતાવા રહિમીયાહ દારૂલ ઇશાત ૧૦/૨૫.

📕 કિતાબુલ નવાઝીલ ૧૪/૫૨૮ સે માખુઝ.

🕋દુર્રે મુખ્તાર માઅ્સ શાહી ૯/૪૭૧
મક્તબે ઝકરીયા સૌ માખુઝ.
و الله اعلم بالصواب

⭕સવાલ નંબર – ૨૫૦૮⭕

એક સે ઝાઇદ આદમી મિલકર હુઝુર ﷺ કી તરફ સે યા અપને મરહૂમ રિશ્તેદાર કી તરફ સે કુરબાની કરેં તો  કુરબાની સબ કી તરફ સે સહીહ હોગી કે નહીં ?
બા હવાલા જવાબ દે.

🔵જવાબ🔵

حامدا و مصلیا و مسلما

હાઁ, એક સે ઝાઇદ આદમી હુઝુર ﷺ યા રિશ્તેદાર મરહૂમ કી તરફ સે કુરબાની કરેં તો ઇસ્તિહસાનન (ખિલાફે કિયાસ મસ્લિહતન) નફ્લી કુરબાની ઇસાલે સવાબ કી નિય્યત સે સહીહ હો જાએગી.

📕ફતાવા મહમૂદિયા ડાભેલ ૧૭/૩૨૬ 
બ હવાલા દુર્રે મુખ્તાર.  

📗ફતાવા રહીમિયયહ દારુલ ઇશાત ૧૦/૫૭ 

📘કિતાબુન નવાઝિલ ૧૪/૫૨૭ સે ૫૨૯

وان مات احدالسبعة وقال الورثة اذبحوا عنه وعنكم صح عن الكل استحسانا لقصد القربة من القربة .  شامي جلد
کتاب الاضحیہ سعید૬/૩૨૬

و الله اعلم بالصواب

⭕આજ કા સવાલ – ૨૫૦૯⭕

વઝન કરકે જાનવર કો ખરીદના કૈસા હૈ ?
ઇસમેં ધોખા નહીં હોતા હૈ ક્યોંકિ વઝન સે કીમત કા ઇત્મિનાન હો જાતા હૈ.

🔵જવાબ🔵

حامدا و مصلیا مسلما

જાનવર તોલ કે બેચે જાને વાલી ચીઝોં મેં દાખિલ નહીં હૈ, ઇસ લિએ હિદાયહ ઔર ફત્હુલ કદીર આલમગીરી વગૈરહ મેં ઇસ મુઆમલે કો નાજાઈઝ લિખા હૈ.

નાજાઈઝ હોને કી વજહ યહ હૈ કિ મૂઆમલે સે પહલે ના જાનવર કા વઝન માલૂમ હોતા હૈ, ના ઉસકી કીમત માલૂમ હોતી હૈ, તો યહ મુઆમલા મજહૂલ- નામાલૂમ હો ગયા, લેકિન જબ જાનવર કો તોલ લિયા જાએ ઉસ વકત ઉસકા વઝન ઔર ઔર કીમત માલૂમ હોકર જહાલત ખત્મ હો જાતી હૈ.

રહી બાત વઝન સે જાનવર કા મુકમ્મલ ગોશ્ત માલૂમ નહીં હોતા હૈ, જાનવર સુકડકર કર યા સાઁસ ફુલા કર અપને કો ઘટા બઢા દેતા હૈ તો યહ થોડી સી જહાલત માફ હૈ, ઉર્ફ યાની બાઝાર કા ઐસા રિવાજ જિસ મેં ખરીદાર ઔર બેચને વાલા દોનોં રાઝી હૈ લિહાઝા યહ મૂઆમલા આખિરકાર સહીહ હો જાયેગા.

દારુલ દારુલ ઉલૂમ દેવબંદ કે જૈસે નાજાઈઝ હોને કા ફતવા હૈ વૈસે હી ઊપર દી ગઈ તફસીલ કે સાથ જવાઝ કા ભી ફતવા મૌજુદ હૈ, ઉસ પર ભી અમલ કી ગુંજાઈશ હૈ, લેકિન કુરબાની એક ઇબાદત હૈ, જિસ કો સહીહ તરીકે સે અદા કરના હી તકવા હૈ, જો ઉસ કા મકસૂદ હૈ, લિહાઝા જબ તક હો સકે ઇસ ઇખ્તિલાફી તરીકે સે બચના ચાહિએ ઔર એહતિયાત કા પહલુ ઇખ્તિયાર કરના ચાહિએ.

જાઇઝ કે કહનેવાલે
૧. અહસનુલ ફતવા
૨. કિતાબુંન નવાઝિલ
૩. દેવબન્દ કા દૂસરા ફતવા

નાજાઇઝ કહનેવાલે
૧. ફતાવા રહીમિયહ ૧૦/૪૮
૨. દેવબન્દ કા પહલા ફતવા
૩. હિદયાહ ફત્હુલ કદીર

و الله اعلم بالصواب

⭕ આજ કા સવાલ નં. ૨૫૧૦ ⭕

1⃣ ખસ્સી જાનવર કી કુરબાની જાઇઝ હૈ..?

2⃣ ગાભન (હમલ વાલી) જાનવર કી કુરબાની જાઇઝ હૈ..?

🔵 જવાબ 🔵

حامدا و مصلیا و مسلما

1⃣ ખસ્સી જાનવર કી કુરબાની જાઇઝ બલ્કે અફઝલ ઔર મસનુન હૈ, કયુંકે ઉસકા ગોશ્ત ઝયાદા સાફ -અચ્છા હોતા હૈ.

2⃣ અગર વિલાદત કા વકત કરીબ હૈ તો મકરૂહ હૈ, વરના મકરૂહ નહિં.

📚 કિતાબુલ મસાઇલ ૨/૨૩૯

و الله اعلم بالصواب

⭕ આજ કા સવાલ નં.- ૨૫૧૧⭕

જાનવરો કી ઐસી ખામીયાં કયા હૈ જીનકે હોને કે બાવજુદ કુરબાની જાઇઝ હૈ..?


🔵 જવાબ 🔵

حامدا و مصلیا و مسلما

★ ઇન જાનવરો કી કુરબાની જાઇઝ હૈ.

૧. જીસકા સિંગ તુટ ગયા હો લેકીન જડ-મુડ સે ના તુટા હો.

૨. ઐસા ખસ્સી યા બુઢ્ઢા જાનવર જો જીમાઅ/સોહબત ના કર સકતા હો.

૩. ઐસી માદા જો બુઢાપે કી વજહ સે બચ્ચા ના દે સકતી હો.

૪. બચ્ચે વાલી માદા.

૫. ઐસી માદા જીસકે આંચલ કા દૂધ કોઇ બિમારી યા એબ કે બગૈર ખુશ્ક (સુખા) હો ગયા હો. (અગર બિમારી કી વજહ સે ખુશ્ક હો ગયા હો તો કુરબાની જાઇઝ નહિં)

૬. ખાંસી કી બિમારી વાલા જાનવર.

૭. ડામ દિયા હુઆ જાનવર.

૮. ઐસા કાણા જીસકા કાણાપન બિલકુલ ઝાહિર ના હો.

૯. ઐસા લંગડા જો ચલ સકતા હો, યાની પૈર ઝમીન પર ટેકતા ઔર ચલને મેં પૈર કા સહારા લેતા હો.

૧૦. ઐસા બિમાર જીસકી બિમારી ઝાહીર ના હો.

૧૧. ઐસા જાનવર જીસકા ઉઝવ/અંગ ૧/૩ (૩૩%) યા ઉસસે કમ કટ ગયા હો.

૧૨. જીસકે દાંત ના હો લેકીન ઘાસ-ચારા ખા સકતા હો, બશર્તે કે યકીની તૌર પર ઉસકી કુરબાની કી ઉમર પુરી હો.
નોટ : બકરે કે દાંત સવા સાલ કો આતે હૈ.

૧૩. ઐસા પાગલ જાનવર જો ઘાસ-ચારા ખા સકતા હો.

૧૪. ઐસી ખુજલી વાલા જાનવર જો મોટા-તગડા હો.

૧૫. ઐસા જાનવર જીસકા કાન ચીરા ગયા હો યાની લંબાઇ મેં પુરા ફટ ગયા હો યા ચોળાઇ મેં ૧/૩ સે કમ કટ ગયા હો.

૧૬. દોનો કાન મેં થોડા થોડા કટા હો લેકીન દોનો કા ટોટલ કિયા જાયે તો ૧/૩ સે કમ હો.

૧૭. રસોલી (મસ્સે, ગાંઠ) વાલા જાનવર.

📗 ફતાવા રહિમીયા ૩/૩૮૨ કુરબાની કે મસાઇલ મુફતી રફઅત કાસમી કી.

👆👆👆
ઉપર ઝિક્ર કિયે ગયે જાનવરો કી કુરબાની જાઇઝ તો હૈ લેકિન મકરૂહે તનઝીહી હૈ. (બહેતર ઔર મુનાસીબ નહિં).
મુસ્તહબ યેહ હૈ કે કુરબાની કા જાનવર હર કિસ્મ કે ઐબો સે પાક હો.

📗 ખુલાસતુલ ફતાવા ૪/૩૨૦.
و الله اعلم بالصواب

⭕ આજ કા સવાલ નં. ૨૫૧૨ ⭕

જાનવરો કે વો ઉયુબ (ખામીયાં) કયા હૈ જીનસે કુરબાની જાઇઝ નહિં હોતી..?


🔵 જવાબ 🔵

حامدا و مصلیا و مسلما

★ કુરબાની કે જાનવરો કે ઉયુબ વ નિચે દિયે હુએ જાનવરો કી કુરબાની જાઇઝ નહિં.

૧. જીસકા એક સિંગ જડ સે ઉખડ.ગયા હો.

૨.અંધા હો.

૩. ઇતના કાણા હો કે ઉસકા કાણાપન માલુમ હોતા હો.

૪. ઇતના લંગડા હો કે ખુદ ચલકર કુરબાન ગાહ તક ન જા સકે.

૫. ઇતના બિમાર હો કે ઉસકી બિમારી સાફ તૌર પર ઝાહીર હો.

૬. જીસકા કાન, આંખ, પુંછ વગૈરહ આ’અઝા ૧/૩ (તીસરા) સે ઝયાદા કટ ગયા હો.

૭. પૈદાઇશી દાંત ના હો, યા અકસર દાંત ગીર ગયે હો કે ઘાસ-ચારા ન ખા સકતા હો.

૮. ઐસા પાગલ હો કે ઘાસ-ચારા ન ખા સકતા હો.

૯. ખુજલીવાલા જાનવર જો બહોત દુબલા ઔર કમઝોર હો ગયા હો.

૧૦. જીસકા આંચલ સૂખ ગયા હો યા કટ ગયા હો યા ૧/૩ સે ઝયાદા કટ ગયા હો.

૧૧. બકરી, ઘેંટી-દુંબી કે ૧ આંચલ કા સિરા ના હો, ચાહે કટ ગયા હો યા કિસી ઔર વજહ સે ના હો.

૧૨. જીસ ગાય, ઉંટની કે આંચલ કી દોનો સિેરે ખત્મ હો ગયે હો.

૧૩. ઐસા જાનવર જીસકા ખોરાક નાપાકી ઔર ગંદગી હો.

૧૪. જીસ ગાય યા ભેંસ કી ઝુબાન પુરી યા ૧/૩ સે ઝયાદા કટ ગયી હો.

૧૫. ઇતના કમઝોર યા દુબલા જાનવર જીસકા હડ્ડી કા ગુદા બાકી ના રહા હો.

૧૬. ખુન્સા / હિજડા જાનવર જીસમેં નર ઔર માદા દોનો કી શર્મગાહ હો.

📗 મસાઇલે કુરબાની, મુફતી રફઅત

📘 ખુલાસતુલ ફતાવા ૪/૩૨૦

📕 ફતાવા રહિમીયા ૩/૩૮૩

و الله اعلم بالصواب

⭕આજ કા સવાલ નંબર – ૨૫૧૩⭕

ક્યા જાનવરોં કી કુરબાની કરના યે ઉન પર ઝુલ્મ હૈ ?
ગૈરોં કા કહના કે ઇસ્લામ કા યે તરીકા રહમ કે ખિલાફ હૈ ઓર ઝાલીમાનઃ હે યે બાત સહીહ હૈ ?

🔵જવાબ🔵

حامدا و مصلیا و مسلما
જાનવરો કો ઝબહ કરના ઝુલ્મ નહિ ઉસ કી દલીલેં પેશ કી જાતી હે.

૧. અલ્લાહ જાનવરોં કા માલિક હૈ, માલિક કો અપની મિલ્કિય્યત મેં તસર્રુફ (જો ચાહે વો) કરને કા પુરા ઇખ્તિયાર હોતા હૈ, કિસી દૂસરે કે ફટે હુવે કપડે કો ફાડના ભી ઝુલ્મ હૈ, લેકિન માલિક અપને બેહતરીન કપડે કો અપને કામ કે લિએ ફાડ દે ઉસે કોઈ ઝુલ્મ નહીં કહતા.

મુસલમાનો કો જાનવરોં કે પૈદા કરનેવાલે ઔર માલિક અલ્લાહ ને કુરબાની કરને કા હુક્મ કુરાન મેં સૂરહ કૌસર મેં “وانحر” “કુરબાની કરો” કહકર દિયા હૈ ઇસ લિએ કુરબાની કરતે હૈ.

૨. કુરબાની હર મઝહબ મેં બલિદાન, ભોગ, બલી, ભેટ ચઢાના વગૈરહ નામ સે મૌજૂદ હૈ.

૩. મુર્ગી, મછલી, ઝિન્ગે વગૈરહ જાનદાર કો દૂસરે મજહબ વાલે ભી મારતે ઔર ખાતે હૈ તો ફિર ઐતરાઝ મુસલમાનો પર હી ક્યોં ?

માછીમારોં સે ક્યોં ડરતે હો ?

૪. સબ્ઝિયાં, ફલોં – ફૂલોં મેં ભી જાન હૈ, ઉનકો ભી હવા પાની ઔર રૌશની કી ઝરૂરત હૈ, સાઈન્સ કહતા હૈ વો ભી જાનદાર હૈ, જીવદયા કરને જાઓગે તો ઇસે ખાના ભી છોડના પડેગા. છોટે જિવ મેં બર્દાશ્ત કી તાકત કમ હોતી હૈ, બડે જિવ મેં બર્દાશ્ત કી તાકત ઝાયદા હોતી હૈ, ઇસલિએ તકલીફ પહુંચને મેં છોટા જિવ ઔર બડા જિવ એક – (સેમ) હૈ, ફર્ક કરના ગલત હૈ

૫. ઇસ્લામ મઝહબ દુનિયા કે હર કોને કે લિએ હૈ, જહાઁ સિર્ફ બર્ફ હી બર્ફ ઔર રેગિસ્તાન હી રેગિસ્તાન હો, જહાઁ સબઝિયાં નહીં હોતી, વહાં કે લોગોં કો જાનવર ઝબહ કરને સે મના કિયા જાયે તો લોગ ક્યા ખાએંગે?

૬. ગોશ્ત ખાના ફિતરી-પ્રાકૃતિક ચીઝ હૈ ઇસ લિએ અલ્લાહ ને ઇન્સાન કો ફાડ ખાને વાલે જાનવર કી તરહ ઉપર કે ૨ (દો) નુકીલે દાંત ઔર ચબાને કે લિએ ગોલ દાઢેં દી હૈ. સબ્ઝી ખાનેવાલે જાનવર કો ન નુકીલે દાંત દિએ, ન ગોલ દાઢેં દી, બલ્કિ સબ દાંત સીધે ઔર ચપટી દાઢેં દી. લિહાઝા યે નુકીલે તિન્ને દાંત ઔર ગોલ દાઢે સબ્ઝી ખાને નહીં દી હૈ બલ્કિ ગોશ્ત ખાને દી હૈ.

૭. જાનવર કો ઝબહ ન કરતે તો ભી વો એક ન એક દિન બીમારી મેં મુબ્તલા હો કર તડપ તડપ કે ઝરૂર મરતા, વહ હમેશા નહીં જીતા હૈ. ઝબહ કરને સે ઉસે આસાન મૌત મિલતી હૈ. ઇસીલિએ અપની સમઝ મેં આસાન મૌત હી કે લિએ બાઝ ઇન્સાન ખુદકુશી-આત્મહત્યા કરતે હૈ. તા કે બીમારી કરઝ અદા કરને કી તકલીફ ઉઠાની ન પડે.

૮. જો જાનવર બાંજ હૈ, બચ્ચે નહીં જનતે, નહીં દેતે, ઔર બૂઢે-કમઝોર હો ગએ હૈ, ઉન કો ઘાસ ચારા ખિલાને મેં ઘાસ ચારા કમ હોતા હૈ, પૈસે ભી ઝાએઆ હોતે હૈ. ઔર બેહતર જાનવરોં કે ચારે કા હ્ક કમ હો જાતા હૈ. યા તો બાહર ચરને કે લિએ છોડને મેં પ્લાસ્ટિક કી થૈલિયાં ખા કર મરતી હૈ. અક્લ યે કહતી હૈ ઐસે જાનવરોં કો ઝબહ કર દેના ચાહિયે, તાકે ઘાસ ચારા અચ્છે જાનવરોં કો મિલે ઔર ઉસ સે ઉન જાનવરોં કી સિહત વ તંદુરસ્તી મેં ઇઝાફહ હો, ઔર દૂધ મેં બઢોતરી- ઝ્યાદતી હો. ઐસા કરના ઉન અચ્છે જાનવર પર રહમ હૈ.

૯. ઝુલ્મ કે માને સિર્ફ તકલીફ પહુંચના હો તો હર કૌમ કો ખટમલ, મચ્છર, ચૂહા વગૈરહ તકલીફ પહુંચને વાલે જાનવર કો સિર્ફ ભગાને કી તરીકા યા પકડ કે કહીં છોડ આને કી મશીન ઇસ્તિમાલ કરની ચાહિએ, ઇસકે બજાયે જાન સે માર ડાલતે હૈ, ઇસ કી મામૂલી તકલીફ જિસ સે ઇન્સાન કી જાન કા ખતરા નહીં, અપની રાહત કે લિએ માર ડાલતે હૈ, પતા યે ચલા ઇન્સાન સબ સે બેહતર મખ્લૂક-જીવ હૈ, અપને ફાયદે કે લિએ અદના-મામૂલી મખ્લૂક-જિવ કો માર સકતા હૈ.

૧૦. જાનવર કા દૂધ હર કૌમ પીતી હૈ, બાવજૂદ ઇસકે કે વહ ઉસ જાનવર કે બચ્ચે કા હક હો, જબ યે ઝુલ્મ નહીં તો ગોશ્ત ખાના કૈસે ઝુલ્મ હોગા. !!!

૧૧.જાનવર કો અપની મેહનત કી કમાઈ સે લેકર ઉસ કી ખિદમત કર કે ફિતરી-કુદરતી રહમ કી વજહ સે દિલ ન ચાહતે હુવે ઉસે ઝબહ કરતે હૈ, ઇસ મેં મુસ્લમાન અપને જઝબાત ”માલ સે મુહબ્બત, જાનવર સે મુહબ્બત, ફિતરી રહમ, યે સબ રૂહ ઔર આત્મા કી ખ્વાહિશ-ચાહત કી અલ્લાહ કે હુક્મ કે સામને કુરબાની દેતા હૈ, અંદર કે જઝ્બાત કી કુરબાની જાનવર કો ઝબહ કર કે ઝાહિર કરતા હૈ.

૧૨.જાનવર કો કાટા ન જાતા તો એક દિન ખુદ મર કે મિટટી મેં મિલ કર બર્બાદ હો જાતા, હમ ખાકર ઉસે અપને જિસ્મ ઔર દિલ મેં જગા દેતે હૈ, ઉસ કા હિસ્સા બના લેતે હૈ, યે ઉન કે સાથ અચ્છા સુલૂક હૈ.

ઔર ભી બહુત સી દલીલેં હૈ, એક ડઝન પર બસ કરતા હૂઁ, ઇસ સે સાબિત હુવા જાનવર કો ઝબહ કરના ઉન પર ન ઝુલ્મ હૈ ન રહમ કે ખિલાફ હૈ.
و الله اعلم بالصواب

 

⭕ આજ કા સવાલ નં.- ૨૫૧૪ ⭕

1⃣ સસ્તી કિંમત કી વજહ સે દુસરી જગહ કુરબાની કરા સકતે હૈ..?

2⃣ દિખાને કે લીયે મહેંગે જાનવર ખરીદના કૈસા હૈ..?


🔵 જવાબ 🔵

حامدا و مصلیا و مسلما

1⃣ સસ્તી કિંમત કી વજહ સે દુસરી જગહ કુરબાની કરાને મેં કોઇ હરજ નહિં હૈ. લેકિન માલી ઇબાદત મેં જીતના જયાદા રૂપયે ખર્ચ કિયા જાતા હૈ સવાબ ઉતના હી જયાદા મીલતા હૈ.

2⃣ બાઝ લોગ દિખાને કે લીયે મહેંગે જાનવર ખરીદતે હૈ ઔર ઉસકા ચર્ચા કરતે હૈ, તો ઇસકે સાથ સવાબ કી ઉમ્મીદ રખના ધોકા હૈ.

અલ્લાહ કે યહાં વહી અમલ મકબુલ હૈ જો ખાલીસ અલ્લાહ કે લીયે કિયા જાયે.

📗 મુસ્તફદ કિતાબુલ મસાઇલ ૨/૨૧૯


و الله اعلم بالصواب

🔴આજ કા સવાલ ન. – ૨૫૧૫🔴

૧. કુરબાની કા જાનવર ખરીદા ઉસ વક્ત વો સહીહ સાલીમ થા, બાદ મેં ઐબ પૈદા હો ગયા તો ક્યા હુક્મ હે ?

૨. જાનવર સહીહ થા લેકિન કુરબાની કે વક્ત ઉછલ કૂદ મેં ઉસ મેં કોઈ ઐબ પૈદા હો ગયા, તો ક્યા હુક્મ હે ?

🔵જવાબ🔵

حامدا و مصلیا و مسلما

૧. અગર ખરીદતે વક્ત જાનવર સહીહ સાલીમ થા, બાદ મેં ઐબ પૈદા હો ગયા,
તો માલદાર પર ઉસ કી જગહ દૂસરા તંદુરુસ્ત બે-ઐબ જાનવર કુરબાની કરના ઝરૂરી હે. અગર ફકીર હે (ઐસા આદમી જિસ પર કુરબાની વાજિબ નહીં થી) તો વહી જાનવર કી કુરબાની કર સકતા હૈ, દૂસરા લાના ઉસ પર ઝરૂરી નહીં.

૨. જો જાનવર પહલે સે સહીહ સાલીમ થા, લેકિન કુરબાની કે લિએ કોશિશ કરતે વક્ત ઉછલ કૂદ મેં ઐબ હો ગયા, તો ઉસ કી કુરબાની મેં કોઈ હરજ નહીં. (માલદાર ગરીબ સબ કે લિએ એક હી હુક્મ હૈ)

📗(કિતાબુલ મસાઇલ ૨/૨૪૦)

و الله اعلم بالصواب

 

⭕આજ કા સવાલ નંબર – ૨૫૧૬⭕

1️⃣માલદાર ને જાનવર ખરીદા વો મર ગયા તો ક્યા હુક્મ હે ?

2️⃣ગરીબ ને જાનવર ખરીદા વો મર ગયા તો ક્યા હુક્મ હે ?

🔵જવાબ🔵

حامدا و مصلیا و مسلما

1️⃣માલદાર ને જાનવર ખરીદા વો મર ગયા તો ઉસ પર દૂસરા જાનવર ખરીદના ઔર કુરબાની કરના ઝરૂરી હે.

2️⃣ગરીબ ને જાનવર લિયા થા વો મર ગયા તો દૂસરી કુરબાની કરના ઝરૂરી નહીં હે.

📚કિતાબુલ મસાઇલ ૨/૨૨૨,૨૨૫

و الله اعلم بالصواب

⭕ આજ કા સવાલ નં. ૨૫૧૭ ⭕

1⃣. એક આદમી માલદાર (સાહિબે નિસાબ ) થા, લેકિન કુરબાની કે દિન આને સે પહેલે ગરીબ (કુરબાની કે નિસાબ સેવા કમ) હો ગયા, તો કયા ઉસ પર કુરબાની વાજીબ હૈ..?

2⃣. એક આદમી ગરીબ થા, લેકિન કુરબાની કે દિનો મેં માલદાર હો ગયા, તો કયા ઉસ પર કુરબાની વાજીબ હૈ..?


🔵 જવાબ 🔵

حامدا و مصلیا و مسلما

1⃣. કુરબાની કે દિનો (૧૦ જીલહજ્ઝા સુબહસાદિક સે લેકર, ૧૨ જીલહજ્ઝા કે ગુરુબે આફતાબ તક) મેં ગરીબ હો ગયા યાની સાહિબે નિસાબ ન રહા તો ઇસ પર કુરબાની વાજીબ નહિં.

2⃣. જો પહેલે ફકિર થા કુરબાની કે દિનો મેં યા કુરબાની કે તીસરે દિન આખરી વકત મેં ભી માલદાર હો ગયા તો ઉસ પર કુરબાની વાજીબ હૈ.

📚 મુસ્તફદ કિતાબુલ મસાઇલ ૨/૨૨૨.
و الله اعلم بالصواب

 

⭕આજ કા સવાલ નંબર – ૨૫૧૮⭕

માલદાર ઔર ગરીબ શખ્સ કો કુરબાની કે જાનવર કો બદલના કૈસા હૈ?

🔵જવાબ🔵

حامدا و مصلیا مسلما

માલદાર શખ્સ કો ઇખ્તિયાર હૈ કી વો અપના મુત’યયન-તય કિયા હુવા જાનવર કુરબાની સે પહલે બદલ લે, ઔર ઉસ કી જગહ દુસરે જાનવર કી કુરબાની કરે.
ક્યોં કે માલદાર શખ્સ કે મુત’યયન કરને સે કુરબાની કા જાનવર મુત’યયન નહીં હોતા, લિહાઝા ઉસે બદલને કા ઇખ્તિયાર રહતા હૈ.

લેકિન ગરીબ (જો સાહિબે નિસાબ ન હો) ઉસને કુરબાની કી નિય્યત સે જિસ જાનવર કો ખરીદા હો ઉસ જાનવર કો બદલ નહીં સકતા, ઉસી જાનવર કી કુરબાની વાજિબ હૈ.

📚કીતાબુલ મસાઇલ૨/૩૦૪
બા હવાલા શામી ૯/૪૭૧ મકતબે ઝકરિયા
و الله اعلم بالصواب

 

⭕ આજ કા સવાલ નં. – ૨૪૯૯⭕

કુરબાની કિસ પર વાજીબ હૈ, પુરી તફસીલ બતાઇયે..?

🔵 જવાબ 🔵

حامدا و مصلیا و مسلما

હર વોહ શખ્સ જો મુસલમાન, આકીલ, બાલીગ, મુકીમ હો ઔર ઉસકે પાસ કુરબાની કે દિનો ૧૦ ઝીલ હિજજા સે ૧૨ ઝિલ હજજા કે ગુરૂબે આફતાબ તક ૫૨.૫૦ સાડે બાવન તોલા ( ૬૧૨ ગ્રામ , ૩૫૦ મી.ગ્રામ) ચાંદી કી કિંમત (આજ ૧ ઝી કદહ- ૧૪૪૧ હિજરી, અંગ્રેજી તારીખ : ૧૨/૦૬/૨૦૨૧) કો ભારત મેં નિસાબ ૪૨,૪૦૦/- રૂ.) કા ઝરૂરત સે જયાદા માલ સામાન કર્ઝ કી અદાયગી કે બાદ મૌજુદ હો , યા ૧૨ જીલહજ્જા કે ગુરૂબ આફતાબ સે પહેલે ઈતના માલ કહીં સે આ જાયે તો ઉસ પર કુરબાની વાજીબ હૈ.

નોટ…
૧. કુરબાની કે નિસાબ પર સાલ ગુઝરના ઝરૂરી નહિં.

૨. કુરબાની વાજીબ હોને કે લિયે માલ કા તિજારતી-બેચને કી નિય્યત સે ખરીદા હુવા હોના શર્ત નહીં. ઝરુરત સે ઝાઈદ હોના હી કાફી હૈ.

૩. કુરબાની વાજીબ કરને કે નિસાબ મેં ૩ જોડી સે ઝયાદા કપડો કો, શોકેસ ઔર ઉસ કી ઝીનત કે તમામ સામાન કો, ટી.વી., એક્ષ્ટરા પ્લોટ, ફલેટ વગૈરહ જો બેચને કી ઔર ઇસ્તેમાલ કી ચીઝે નહિં હૈ ઉનકી કિંમત ભી શુમાર કી જાયેગી.

و الله اعلم بالصواب

⭕આજ કા સવાલ નંબર – ૨૫૦૦⭕

કુરબાની કરને કી ક્યા ફઝીલત હૈ ?

🔵જવાબ🔵

حامدا و مصلیا و مسلما

હઝરત આઇશા رضی اللہ عنھا સે રિવાયત હે કે હુઝુર ﷺ ને ઇરશાદ ફરમાયા કે, “ઝિલ હિજ્જ કી ૧૦ તારીખ યાની ઈદુલ અઝહા કે દિન ઇન્સાન કા કોઈ અમલ અલ્લાહ ત’આલા કો કુરબાની સે ઝિયાદહ મહબૂબ નહીં હૈ, ઔર કુરબાની કા જાનવર કયામત કે દિન અપને સીંગો ઔર બાલો ઔર ખુરો કે સાથ ઝિંદા હોકર આએગા, ઔર કુરબાની કા ખૂન જમીન પર ગિરને સે પહલે અલ્લાહ ત’આલા કી રઝા ઔર મકબૂલિયત કે મકામ પર પહોંચ જાતા હૈ , પસ અય ખુદા કે બન્દોં દિલ કી પૂરી ખુશી સે કુરબાનિયા કિયા કરો.”

દૂસરી રિવાયત મેં હૈ કે, “કુરબાની કે જાનવર કે હર બાલ કે બદલે મેં એક નેકી મિલેગી, સહાબા રદિ અલ્લાહુ અન્હુમ ને અર્ઝ કિયા યા રસૂલલ્લાહ ﷺ ઉન્ (wool) કી ભી યહી ફઝીલત હૈ? (ઉન્ બારીક હોને કી વજહ સે બહુત હોતા હૈ) હુઝુર ﷺ ને ફરમાયા, “હાઁ હર ઉન્ કે બાલ કે બદલે મેં ભી એક નેકી હૈ.” (મફહૂમે હદીસ)

જાનવર કે બદન પર હજારોં ઔર લાખોં બાલ હોતે હૈં. દીનદારી કી બાત યહ હૈ કે ઇતને બડે સવાબ કી લાલચ મેં જિસ પર કુરબાની વાજિબ નહીં હૈ ઉસ કો ભી કર દેની ચાહિએ, યહ દિન ચલે જાયેંગે તો ઇતના બડા સવાબ કૈસે હાસિલ હોગા ?

📗તિર્મિજી શરીફ વ ઇબ્ને માજાહ
📘બાહવાલા મસાઇલે કુરબાની – ૩૨ (થોડ઼ે ફર્ક કે સાથ)

و الله اعلم بالصواب

 

⭕ આજ કા સવાલ નં – ૨૫૦૧ ⭕

મૌજુદા કરોના વાયરસ કે હાલાત મેં કુરબાની કરને મે પરેશાની હોગી તો અગર કોઇ કુરબાની ના કરે ઉસકે બદલે કિંમત સદકા કર દે તો દુરૂસ્ત હૈ યા કુરબાની હી ઝરૂરી હૈ..?


🔵 જવાબ 🔵

حامدا و مصلیا و مسلما

કુરબાની કે દિનો મેં (કુરબાની વાજીબ હો તો) કુરબાની હી કરને કી પુરી કોશિશ કી જાયે, અપને ઈલાકે મે મુમકિન ના હો તો પુરી દુનિયા મેં જહાં ભી મુમકીન હો, વહાં કુરબાની હી કરવાના ઝરૂરી હૈ, કિંમત કા સદકા કાફી નહિં.

બાઝ લોગો કો જાનવર લાને, કાટને ઔર તકસીમ કરને કા બોજ પડતા હૈ તો ઇન કામો પર ભી બહોત અજરો સવાબ દિયા જાતા હૈ.

અગર યેહ ચીઝ ના કરની હો તો છોટે જાનવર કી કિંમત દેકર ઉસકી કુરબાની કરને કા કિસીકો ભી વકિલ/ઝિમ્મેદાર બના સકતે હૈ, યા બડે જાનવર મેં હિસ્સા લે સકતે હૈ.

લેકિન કુરબાની હી કરની પડેગી. ઉન પૈસો સે કિસીકી મદદ કરને સે કુરબાની કા વાજીબ ઝિમ્મે સે ના ઉતરેગા ઔર ગુનહગાર હોગા.

હાં.! અગર કિસી વજહ સે ઉન દિનો મેં કુરબાની નહિં કર પાયે ઔર દિન ગુઝર ગયે તો ફિર કિંમત કા સદકા ઝરૂરી હૈ.

📗 ફતાવા મહમુદિયા જદીદ ૧૭/૩૧૦ સે માખુઝ

و الله اعلم بالصواب

⭕આજ કા સવાલ ૨૫૦૨⭕

કૌન સે જાનવર કી કિતની ઉમ્ર કુરબાની કે લિએ જરુરી હૈ ?
ઔર ઉમર મુકમ્મલ હોને કી ક્યા પહચાન હૈ ?
ઔર દાંત ગિર ગએ હો યા દાંત હી ન આયે હો ઉસકી કુરબાની દુરુસ્ત હૈ ?

🔵જવાબ🔵
حامدا و مصلیا مسلما

કુરબાની કા જાનવર
બકરા બકરી ઘેટા, ઘેટી હૈ તો એક સાલ.
ગાય, ભૈંસ, પાડ઼ા હો તો દો સાલ.
ઔર ઊંટ હૈ તો ૫ સાલ મુકમ્મલ હોના ઝરૂરી હૈ.

અલબત્તા દુંબા ઔર ઘેટા ૬ મહીને કા હો તો ૧ સાલ કે ઘેટોં કે દરમિયાન છોડ દિયા જાએ તો દેખને મેં ઉસકી હાઈટ ઔર મોટાપે કી વજહ સે ૧ સાલ કા માલૂમ હોતા હો તો ઉસકી કુરબાની ભી દુરુસ્ત હૈ.

જાનવર કુરબાની કે લાઈક હૈ યા નહીં ?
ઉસકી પહચાન દાંત સે હોતી હૈ, અગર બકરે મેં ઊપર કે દો દાંત હૈ તો એક સાલ કા યકીની હૈ, ક્યૂઁ કે આમ તૌર પર સવા સાલ મેં દાંત આતે હૈં.

ઔર બડે જાનવર મેં નિચે દરમિયાન કે દો દાંત દૂસરે દાંતો કે મુકાબલે મેં બિલ્કુલ નુમાયા હોતે હૈ, ઇસતૌર પર કે વહ ઊપર સે થોડે ટેઢે યા ચોડે ઔર પીલે હોતે હૈ, આમ તૌર પર સવા દો સાલ મેં આતે હૈં, ઔર દૂધિયે દાંત સબ એક જૈસે ઔર એકદમ સફ઼ેદ હોતે હૈ.

લેકિન અગર કિસી જાનવર કે પક્કે દાંત ન આયે હો લેકિન યકીની તૌર પર ઉસકી ઉમર કુરબાની કે લાયક હોને કા યકીની ઈલ્મ હો તો ઉસકી કુરબાની ભી દુરુસ્ત હૈ.

📗ફતાવા રહીમિયહ
📘આલમગીરી ૫/૧૧૪

નોટ :- આજકલ સિર્ફ દાંત દેખકર બડે જાનવર ખરીદ લિએ જાતે હૈ દૂધિયે દાંત તો હર જાનવર મેં હોતે હૈ, પકકે દાંત કી પેહચાન ઝરૂરી હૈ.

و الله اعلم بالصواب

⭕આજ કા સવાલ નંબર – ૨૫૦૩⭕

કુરબાની જો ના કરે તો કયા વઈદ હૈ?

🔵 જવાબ 🔵
حامدا و مصلیا مسلما

હઝરત અબૂ હુરૈરહ (રદિયઅલ્લાહુ ત’આલા અન્હુ) સે રિવાયત હૈ હૈ કે અલ્લાહ કે રસૂલ (સલ્લલ્લાહુ અલય્હિ વસલ્લમ) ને ફરમાયા: “જિસ કો વુસ’અત-માલદારી હો ફિર ભી વો કુરબાની ન કરે, તો વહ હમારે ઈદગાહ કે કરીબ ભી ન આએ.” (અલ જામિયુસ સગીર)

ફાયદા:
જો શખ્સ શર’ઈ નિસાબ કા માલિક હૉ, ઉસ પર કુરબાની વાજિબ હૈ, અગર કુરબાની નહીં કરેગા તો સખ્ત ગુનહગાર હોગા. મઝકુરહ હદીસ મેં રસૂલુલ્લાહ ﷺ ને ઐસે શખ્સ પર નારાઝગી કા ઇઝહાર ફરમાયા હૈ.

દર હકીકત ઈદગાહ સિર્ફ નમાઝ કી અદાયગી કી જગહ નહીં હૈ, બલ કે મો’મિન બંદા જબ અહકામ કી ઈતા’અત કરતા હૈ, ઔર નબવી ત’આલીમાત કે મુતાબિક અપની ઝિન્દગી ગુઝારતા હૈ, તો વહ ઉસ હાલ મેં હોતા હૈ કે ઉસ કે ગુનાહ માફ કર દિએ જાએ. અગર ઉસને અહકામે ખુદાવન્દી કા પાસ વ લિહાઝ નહીં રખા ઔર કુરબાની જૈસી અહમ્ ઇબાદત કો છોડ દિયા તો ગોયા વહ અપને ગુનાહ કી માફી કા તાલીબ નહીં હૈ; ઇસલિયે ઉસે ઈદગાહ મેં આને કી ક્યા ઝરુરત હૈ? ઐસે આદમી કા ઈદગાહ મેં આના રસૂલુલ્લાહ ﷺ કો પસંદ નહીં હૈ.

હકીકત મેં ઈદ ફર્માબરદાર ઔર ઈતા’અત ગુઝાર શખ્સ કી હૈ, ઇસ લિએ આપ ﷺ ને ઇઝહારે નારાઝગી કે ખાતિર ફરમાયા: ‘એસા શખ્સ હમારી ઈદગાહ મેં ન આએ.’
ઐસા શખ્સ ઉસ લાઇક નહીં હૈ કે ઉસ કે ગુનાહ માફ હૉ, ઔર ઉસ કી નમાઝ મકબૂલ હો , ક્યૂઁ કી વુસ’અત માલદારી કે બાવજૂદ કુરબાની ન કરને કી વજહ સે વહ અલ્લાહ ત’આલા કી નઝરે રહમત સે મહરૂમ હો ગયા હૈ, ઇસ લિએ ઐસે આદમી કે લિએ ઈદગાહ મેં આને ઔર ન આને દોનોં બરાબર હૈ, ઈદગાહ મેં દાખિલ હોને કે બાવજૂદ વહ રહમત વ મગ્ફિરત સે મહરૂમ હી રહેગા.

આપ ﷺ કે મઝકુરહ ઇર્શાદ કા યે મતલબ હરગિઝ નહીં હૈ કે જો શખ્સ કુરબાની કરને કા ઈરાદહ ન રખતા હૉ, વહ ઈદગાહ મેં ન આએ, બલ્કે ઇસ હદીસ કા વાઝેહ મતલબ યે હૈ કે મો’મિન કો યે ઝૈબ-શોભા નહીં દેતા કે કુરબાની જૈસી અઝીમ ઇબાદત તો વહ છોડ દે ઔર ઈદગાહ મેં નમાઝ કે લિએ હાઝિર હૉ, બલ કે ઉસ કી શાન તો યે હૈ કી વહ અલ્લાહ ત’આલા કે હર હુક્મ કી ઈતા’અત કરે, ઈદ કે દિન નમાઝ ભી પઢે ઔર કુરબાની ભી કરે.
(ગોયા આપ ﷺ કા મઝકુરહ ઇર્શાદ બતૌર ઝિડકિ, ડાંટ ડપટ ઔર ધમકી કે મા’ને મેં હૈ.)
و الله اعلم بالصواب

 

🔴આજ કા સવાલ નંબર – ૨૫૧૯🔴

કોઈ માલદાર તો હૈ લેકિન હાલત કી વજહ સે ઉસકે પાસ નકદી (કેશ) નહીં હૈ, સોના ચાઁદી ઝમીન હૈ તો વો ક્યા કરે ? કુરબાની કરે યા નહીં ?

🔵જવાબ🔵

حامد و مصلیا و مسلما

અગર ઇતના માલ હો કે કુરબાની વાજિબ હો ગયી હો તો કર્ઝ લે કર કરે, યા ફિર અપના સામાન બેચ કર કરે.

કુર્બાની છોડ કર બાદ મેં તલાફી કરને કી ઇજાઝત નહીં.

📚 કિતાબુલ ફતાવા.

નોટ- લોગ અપની દુનિયા કી ઝરુરત કે લિએ કર્ઝ લે સકતે હૈં તો અલ્લાહ કે લિએ ક્યૂઁ નહીં ? ઔર દુનિયા કે લિએ અપના સામાન બેચ સકતે હૈં તો દીન કે લિએ ક્યૂઁ નહીં ?

و الله اعلم بالصواب

⭕આજ કા સવાલ નંબર – ૨૫૨૦⭕

અગર ગુમશુદા જાનવર વાપસ મિલ જાએ તો ઉસ કા ક્યા હુક્મ હૈ ?

🔵જવાબ🔵

حامدا و مصلیا مسلما

અગર ગુમશુદા જાનવર વાપસ મિલ જાએ તો ઉસ કી કઈ સૂરતેં હૈં।

(૧) અગર માલદાર કા ગુમશુદા જાનવર મિલા હૈ તો ઉસ પર ખાસ ઉસી જાનવર કી કુરબાની લાજિમ નહીં હૈ; બલ્કિ કિસી એક જાનવર કી કુરબાની વાઝિબ હોને કે ઐતિબાર સે કર સકતા હૈ.

(૨) ફકીર શખ્સ કા ગુમશુદા જાનવર મિલ ગયા ઔર ઉસને મઝીદ કોઈ જાનવર કુરબાની કી નિય્યત સે નહીં ખરીદા થા તો ઉસ પર સિર્ફ હાસિલ શુદા જાનવર કી કુરબાની કરના લાજિમ હૈ.

(૩) ઔર અગર ગુમશુદા જાનવર કે મિલને સે પહલે ફકીર કોઈ ઔર જાનવર કુરબાની કે મકસદ સે ખરીદ ચૂકા થા, બાદ મેં ગુમશુદા ભી મિલ ગયા તો અબ ઉસ પર નએ ખરીદ કિયે હુવે ઔર હાસિલ શુદા દોનોં જાનવરોં કી કુરબાની લાજિમ હોગી.

📚કીતાબુલ મસાઇલ ૨/૩૦૭
બા હવાલા આલમગીરી ૫/૨૯૪

و الله اعلم بالصواب

🔴આજ કા સવાલ નંબર – ૨૫૨૧🔴

૧. બડા જાનવર ઝબહ કરતે વક્ત,
૨. જાનવર ખરીદતે વક્ત
૩. જાનવર કિસી મદ્રસહ યા સમિતિ કો લિખવાતે વક્ત,
તમામ શરીકો નામ લેના લિખવાના ઝરૂરી હૈ?

🔵જવાબ🔵

حامد و مصلیا و مسلما

તીનોં સૂરતોં મેં નામ બોલના યા લિખવાના ઝરૂરી નહીં સિર્ફ ખરીદતે વક્ત યા જાનવર લિખવાતે વક્ત તમામ શરીકોં કી દિલ કી નિય્યત કાફી હૈ. અલ્બત્તાહ મદ્રસહ યા સમિતિ કો કુરબાની કા વકીલ બનાતે વક્ત નામ લિખવા દેના બેહતર હૈ તાકે દિલ કી નિય્યત કા ઇઝહાર ઝબાન સે ભી હો જાયે ઔર કિસી કો શક, શુબહ્, વસ્વસા બાકી ન રહે ઔર કિસી કી કુરબાની રેહ જાને કી ગલતી ન હો.

જાનવર ઝબહ કરને બાદ હુઝુર સલ્લલ્લાહુ અલૈહિ વસલ્લમ જિસ કા જાનવર હોતા ઉસ કા નામ લેકર અલ્લાહ સે કુબૂલિયત કી દુઆ કરતે થે.

📘કિતાબુલ મસાઇલ ૨/૩૧૫ સે માખૂઝ
બ હવાલા.
📕ફતાવા હિન્દીયયહ ૫/૨૯૪
و الله اعلم بالصواب

🔴આજ કા સવાલ નંબર -૨૫૨૨🔴

બડે જાનવર કી કુરબાની મેં સાત આદમી શરીક હો તો ગોશ્ત કૈસે બાઁટના ચાહિએ?
સીરી-મુન્ડી,પાયે કિસ કો દે?

🔵જવાબ🔵

حامد و مصلیا و مسلما

કુરબાની કા ગોશ્ત અગર કઈ આદમી શરીક હો ઔર સબ અજનબી હૈ ઔર હર એક કો અપના પૂરા હિસ્સા ચાહિએ તો ઉસકો અટકલ-અંદાઝે સે તકસીમ કરના જાઈઝ નહીં બલ્કિ ખૂબ એહતયાત સે તોલ કર બરાબર – બરાબર હિસ્સે કરના ઝરૂરી હૈ.
હાઁ ! અગર કિસી કે હિસ્સે મેં સીરી ઔર પાયે રખ દિએ જાયે તો ઉસકે ગોશ્ત કે વઝન કે હિસ્સે મેં કમી જા’ઈઝ હૈ,આપસ કી રઝામંદી ગોશ્ત ઝયાદા લેકર દૂસરે કો સીરી યા પાયે દે દિએ જાએ.

અગર સબ શરીક એક ઘર કે અફરાદ યા રિશ્તેદાર યા દોસ્ત અહબાબ હો ઔર હર એક કો પૂરા હિસ્સા નહીં ચાહિએ તો આપસ મેં એક દૂસરે કો નફા ઉઠને કી મુતલકન-હર તરહ સે ઇજાઝત દે દેં તો તોલ કર ગોશત વગૈરહ અલગ અલગ કરના ઝરૂરી નહીં .

📘કિતાબુલ મસાઇલ ૨/૩૧૫
બા હવાલે
📕દુર્રે મુખ્તાર ૯/૪૬૦
و الله اعلم بالصواب

 

🔴આજ કા સવાલ નંબર – ૨૫૪૦🔴

૧⃣
અગર વક્ત પર કુરબાની ન કર સકા તો અબ ક્યા હુક્મ હે??

૨⃣
કુરબાની વક્ત પર ન કર સકા તો બાદ મેં બડે જાનવર મેં હિસ્સા લેકર કુરબાની કર સકતા હે ??

🔵જવાબ🔵
حامد و مصلیا و مسلما
૧⃣
અગર વક્ત પર કુરબાની ન કી જા સકી ઔર જાનવર પહલે સે મૌજૂદ હે તો ઉસી જાનવર કો ઝિંદા સદકા કરના ઝરૂરી હે, અગર જાનવર મૌજૂદ ન હો તો પુરે છોટે યા બડ઼ે જાનવર કી કિંમત કા સદકા લાઝિમ હે.

૨⃣
અગર કુરબાની વાજિબ થી ઔર કુરબાની કે દિનોં મેં નહીં કિયા તો અબ દરમાયાની કિસ્મ કે ૧ બકરે કી કિંમત ગરીબો પર સદકા કરના ઝરૂરી હે..યાનિ અબ બડે જાનવર મેં હિસ્સા નહીં લે સકતા બલ્કિ પુરે જાનવર કી કિંમત દેની ઝરૂરી હોગી..

📗 મુસ્તફાદ અઝ કિતાબુલ મસાઈલ ૨/૨૪૯
📗 હિંદિયા ૫/૨૧૪

લેકિન બંદે કે પીરો મુર્શિદ હઝરત મુફતી અહમદ ખાનપુરી સાહબ દા.બ. ને કિફાયતુલ મુફતી ઔર ફતાવા મહમૂદિયા કે હવાલે સે લિખા હૈ કે : બડે જાનવર કે સાતવેં હિસ્સે કી કિંમત ભી અદા કર સકતા હૈ.

📗 મહમૂદુલ ફતાવા – ૭/૪૭૬


લિહાઝા જિસ કે પાસ વુસ’અત ઔર ફરાવાની હો વહ એહતિયાત વાલે પહલે કૌલ પર અમલ કરે ઔર જિસ કે પાસ અબ તંગી હો વહ દૂસરે ગુંજાઈશ વાલે કૌલ પર અમલ કરે.

و الله اعلم بالصواب

 

⭕આજ કા સવાલ નંબર – ૨૫૪૧⭕

એક આલિમ સે સુના કે કલેજી ખાને સે મુંહ મેં બદબૂ પૈદા હોતી હૈ ઇસલિયે અગરચે ઉસ કા ખાના જાઇઝ હૈ લેકિન હુઝૂર સલ્લલ્લાહુ અલૈહિ વસલ્લમ સે ઉસ કા ખાના સાબિત નહીં ક્યા યે બાત સહીહ હૈ ?

🔵જવાબ🔵

حامدا و مصلیا مسلما

હઝરત બુરૈદહ રદિઅલ્લાહૂ અન્હુ સે રિવાયત હૈ કે હુઝૂર સલ્લલ્લાહુ અલૈહિ વસલ્લમ જબ ઈદુલ ફિત્ર કી નમાઝ કે લિએ જાતે તો કુછ (મીઠી ચીઝ) ખાયે બગૈર ન જાતે,

ઔર ઈદુલ અજહા (કુરબાની કી ઈદ) હોતી તો કુછ ભી ન ખાતે જબ તક કે લોટકર વાપસ ન આતે, જબ લોટકર આતે તો અપની કુરબાની મેં સે સબ સે પહલે ઉસ કી કલેજી ખાતે.

📘અસ સુનનુલ કુબરા લીલ બૈહકી ૩ /૪૦૧

ઓર જબ બિલાલ રદિઅલ્લાહૂ અન્હુ ને ઉન ઊઁટોં મેં સે જિસ કો લુટેરોઁ સે છુડાયે એક ઊંટ ઝબહ કિયા ઔર ઉસ કી કલેજી ઔર કોહાન-પીઠ કે ગોશ્ત કો ભૂના (ફ્રાઈ) કિયા.

📗સહીહ મુસ્લિમ કિતાબુલ જિહાદ હદીસ નંબર ૧૮૦૭

ઇસ કે અલાવહ ભી કઈ રિવાયત હૈ જિસ સે હુઝૂર સલ્લલ્લાહુ અલૈહિ વસલ્લમ કા કલેજી ખાના સાબિત હૈ, અગરચે હુઝૂર સલ્લલ્લાહુ અલૈહિ વસલ્લમ બદબૂદાર ચીઝ સે પરહેઝ કરતે થે લેકિન સહીહ ઔર સાફ રિવાયત મેં સુબૂત હોને કે બાવજૂદ સિર્ફ કયાસ – લૉજિક કી બુન્યાદ પર ઐસા કહ દેના ઉન આલિમ સાહબ કા સહીહ નહીં.

📑હઝરતુલ ઉસ્તાઝ શૈખ તલ્હા બિલાલ મનિયાર સાહબ દાબ. કે પી.ડી.ઍફ. કે મઝમૂન સે માખૂઝ.

و الله اعلم بالصواب

⭕આજ કા સવાલ નંબર – ૨૫૪૨⭕

૧. અકીકે કે ગોશ્ત કે બારે મેં બા’અઝ ઇલાકે મેં મશ્હૂર હૈ કે ઉસકા ગોશ્ત માઁ-બાપ નહીં ખા સકતે ક્યા યહ બાત સહીહ હૈ?

૨. બા’ઝ લોગ અકીકે કે જાનવર કી હડ્ડિયોં કો તોડના મના કરતે હૈં ક્યા યહ સહીહ હૈ?

૩. અકીકે કા હિસ્સા બડે જાનવર મેં કુરબાની કે દિનોં કે અલાવહ ભી રખ સકતે હૈં ?


🔵 જવાબ 🔵

حامدا و مصلیا مسلما


૧. યહ બાત ગલત હૈ શરીઅત મેં ઇસકી કોઈ અસલ નહિ. અકીકે કા ગોશ્ત બચ્ચે કે માઁ-બાપ, દાદા-દાદિ, નાના-નાની સબ લોગ ખા સકતે હૈ.

૨.ઇસ મુમાનિઅત કા ભી કોઈ સૂબૂત નહિ.

📙મસાઇલ એ ઈદૈન વ કુરબાની સફા – ૨૩૧
📕બા હવાલા કિફાયતુલ મુફતી – ૮/૨૪૩

૩. કુરબાની કે દિનોં કે અલાવહ કઈ બચ્ચે કે અકીકે એક જાનવર મેં રખને કે બારે મેં ઈખ્તિલાફ હૈ લેકિન રાજિહ-સહીહ કૌલ યહી હૈ કે જિસ તરહ કુરબાની કે દિનોં મેં હિસ્સા રખ સકતે હૈં ઉસી તરહ કુરબાની કે દિનોં કે અલાવહ ભી રખ સકતે હૈ. (બશર્તે કે કિસી કી નિય્યત સિર્ફ ગોશ્તખાને યા ગોશ્ત બેચને કી ન હો)

📗કિતાબુલ મસાઇલ ૨/૩૪૦ બા હવાલે
📘કિફાયતુલ મુફતી વગૈરહ

و الله اعلم بالصواب