૧૧વીં ગ્યારવી કી નિયાઝ ખાને કી હકીકત કયા હૈ..?
કયા માલદાર આદમી ગ્યારવી કા ખાના ખા સકતા હૈ..?
ઔર ગરીબો કા ઉસ દાવત મેં શિર્કત કા કયા હુકમ હૈ..?

જવાબ

حامدا و مصلیا و مسلما

કિસી ભી ઇસ્લામી મહિને કી ૧૧વીં તારીખ કો મહબુબે સુબ્હાની શૈખ અબ્દુલ કાદીર જીલાની રહમતુલ્લાહી અલયહિ કી નિય્યત સે જો ખાના પકાયા જાતા હૈ ઉસે ગ્યારવીં કહેતે હૈ.

ઇખ્તેલાફે ઉમ્મત ઔર સિરાતે મુસ્તકીમ, હઝરત મુફતી યુસુફ લુધયાનવી સાહબ રહ. કી કિતાબ.

અગર વો ખાના હઝરત શૈખ કે નામ કી મન્નત કા હો યા *ઉન કા તકરરુબ હાસીલ કરના હો યાની નિયાઝ કરેંગે તો હજરત ખુશ હોકર હમારી મુરાદે પુરી કરેગે તો વોહ હરામ હૈ આમ તૌર પર યહી નિય્યત હોતી હૈ ઔર ઉનકે નામ કી મન્નત માંગના શિર્ક હૈ. મન્નત સિર્ફ અલ્લાહ કે નામ કી હી માનના જાઇઝ હૈ. કિસી ઉંચે સે ઉંચે બુલંદ રૂત્બા મખ્લુક કે નામ કી મન્નત માનના હરામ ઔર શિર્ક હૈ, ઔર ઐસી હરામ મન્નત કા ખાના ખાના માલદાર ઔર ગરીબ કિસીકે લીયે ભી જાઇઝ નહિં.

શામી ૨/૧૨૮, બહર ૨/૨૯૮

અગર હઝરત શૈખ જીલાની રહ. કે ઇસાલે સવાબ કી ગર્ઝ સે અલ્લાહ તઆલા કે નામ કી મન્નત માની હો યા મન્નત માને બગૈર હઝરત શૈખ કે ઇસાલે સવાબ કે ખાતીર પકા કર ખિલાયે તો ઐસા ખાના ગરીબ લોગ ખા સકતે હૈ, માલદાર નહિં ખા સકતા. કયુંકે મન્નત કા ખાના માલદાર કે લીયે જાઇઝ નહિં ઔર ગરીબો કો ખીલા કર સદકે કા સવાબ કર સકતે હૈ. અલબત્તા ઇસાલે સવાબ કે ખાને કે લીયે કોઇ તારીખ ઔર દિન ઝરૂરી સમઝના યેહ બિદઅત ઔર નાજાઇઝ હૈ.

શામી ૧, ફતાવા મહમુદિયા ૧૦/૯૮

ઝબ્દતુલ ફતાવા ગુજરાતી ૧/૨૦૬, ૨૦૭

ફતાવા સેક્શન…

મુફતી સિરાજ ચિખલી, નવસારી, ગુજરાત.

و الله اعلم بالصواب

તસ્દિક વ ઇઝાફા
મુફતી ઇમરાન ઇસ્માઇલ મેમણ, હનફી

ઉસ્તાઝે દારૂલ ઉલુમ રામપુરા, સુરત, ગુજરાત, ભારત

 

આપ કયા કહેતે હૈ પીઝા હટ, કે. એફ. સી, મેકડોનાલ્ડ હોટલો મેં ખાને કે મુતાઅલ્લીક જો કે પાકીસ્તાન મેં હૈ, યેહ હલાલ હૈ યા હરામ..?

જવાબ

حامدا و مصلیا و مسلما

ઉન હોટલો મેં પકાયા જાનેવાલા ચિકન યા દુસરા ગોસ્ત અગર વાકિયતન ઇસ્લામી શરીઅત કે મુતાબિક ઝબીહા કા હો,

ઇસી તરહ મુખ્તલીફ ચીજો મેં ડાલી જાનેવાલી ચીજ ઔર પકાને કા તેલ વગૈરહ મેં કીસી કિસ્મ કે હરામ અજઝા કી આમેઝીશ ના કી ગઇ હો,

ઔર યેહ ઉમુર યકીની તૌર પર યા ગાલીબ ગુમાન કે દરજે મેં સાબીત હો જાયે તબ તો ઉનકા તૈયાર કીયા ગયા ખાના ખાને કી ઇજાઝત હૈ, વરના ઉનસે એતરાઝ હી કિય જાયે.

જબકે ઉમુમી તૌર પર ભી યેહ હોટલ અપને આલમી મેઅયાર બરકરાર રખને કા જયાદા ખ્યાલ રખને કે સાથ સાથ મશીની ઝબીહા સે ભી એતરાઝ નહિં કરતે જો નાઇઝ હૈ.

ઇસી લીયે ઉનમેં તૈયાર કિયા જાનેવાલે ખાને કા તમામ અજઝા કે હલાલ હોને કા યકિન ના હો જાયે ઉસ વકત તક ઉનકા ખાના ખાને સે એતરાઝ હી કિયા જાયે તો યેહ જયાદા બહેતર હૈ.

(શૈખુલ હદીષ ડાભેલ ગુજરાત, મુરશીદ હઝરત અકદસ મુફતી અહમદ સાહબ ખાનપુરી દા.બ. ને ફરમાયા કે અગર વહાં ખીન્ઝીર/સુવ્વર કા ગોસ્ત પકાયા જાતા હૈ તો ઉસકે ચમ્મચ ઔર બરતન કે ઇસ્તેમાલ મેં એહતિયાત નહિં કરતે,

અગર ગોસ્ત હલાલ ભી હો તો ઉસે નાપાક બરતન લગ હી જાતે હોંગે જીસસે વોહ ખાના ભી નાપાક હોતા હોગા લિહાઝા વહાં નહિં ખાના ચાહિયે )

કુરઆન સુરહ અનામ આયત ૧૨૧.
સુરહ નહલ આયત ૧૧૬.
સહીહ મુસ્લિમ.

હઝરત મુફતી હુસેન કરાંચી દા.બ.

નોટ
ગોસ્ત કે હલાલ હોને મેં ગૈર મુસ્લિમ ઈદારે , કંપની કી ગવાહી મોઅતબર નહીં. ચાહે ઉનકે લેટરપેડ પર મુસલમાન આલીમ યા ઈદારે કે દસ્તખત સાઈન હો.

ઔર ગૈર મુસ્લિમ કી હોટલ કા મુસલમાન મુલાઝિમ (નોકર) કહે કે, ” યે ગોસ્ત હલાલ હૈ” તો ભી ઉસ કી ગવાહી મોઅતબર નહીં.

મુફતી ફરહાન વારિસ સાહબ.
દારુલ ફતવા વલ કઝા.
જામિઆ બીનમોરીઆ. કરાંચી

و الله اعلم بالصواب

મુફતી ઇમરાન ઇસ્માઇલ મેમણ, હનફી, ચિશ્તી
ઉસ્તાદે દારૂલ ઉલુમ રામપુરા, સુરત, ગુજરાત, ભારત

 

હુઝુર ﷺ કી ઇત્તિબાઅ કા હમકો હુકમ હૈ, ઔર આપકા તરીકા હમારે લિયે નમુના હૈ, તો મુઝે યેહ જાનના હૈ કે હુઝુર ﷺ ને કિસકે વલીમા મેં કયા ખિલાયા..?

જવાબ

حامدا و مصلیا و مسلما

બહોત અચ્છા સવાલ હૈ,
લોગો ને વલીમા કરને કી સુન્નત કે નામ પર શાનદાર વલીમા કરને ઔર ઝયાદા લોગો કો ખિલાને કે ચક્કર મેં નિકાહ મેં તાખીર, સૂદી કર્ઝ, ખાને કા બિગાડ, વલીમા મેં ફખ્ર ઔર કોમ્પીટીશન (દેખા દેખી) શુરૂ કર દી હૈ.

લેકિન વલીમા મેં પ્યારે નબી ﷺ જીનકી ઇત્તેબાઅ કા હમ કો હુકમ દિયા હૈ ઉનકી સાદગી ઔર મુખ્તસર વલીમા મેં કમ ખર્ચ કરકે નિકાહ કો બા-બરકત બનાના ભૂલ ગયે હૈ લિહાઝા જિન અજવાઝે મુતહરાત કી વલીમા કી સરાહત કિતાબો મેં મિલી ઉસે પેશ કિયા જાતા હૈ.

  1. હુઝુર ﷺ ને હઝરત ઝૈનબ رضي الله عنه કા વલીમા એક બકરી કે ગોશ્ત સે કિયા.
  2. હઝરત ઉમ્મે સલમા رضي الله عنه કા વલીમા જવ કી રોટી સે કિયા.
  3. હઝરત સફિયા رضي الله عنه કા વલીમા ખજુર, રોટી ઔર ઘી સે કિયા.
  4. હઝરત આઇશા رضی اللہ عنہا કા વલીમા એક પ્યાલા દૂધ સે કિયા.

હુઝુર ﷺ સે મુહબ્બત કે દાવે કરનેવાલે ઇસ સુન્નત પર યા ઐસા સાદા ઔર મુખ્તસર વલીમા કર કે દિખાયે.

બહિશ્તી જહેઝ સફા ૧૪૬ બ-ઇઝાફા માખુઝ

و الله اعلم بالصواب

મુફતી ઇમરાન ઇસ્માઇલ મેમણ, હનફી
ઉસ્તાઝે દારૂલ ઉલુમ રામપુરા, સુરત, ગુજરાત, ભારત

૧૫ રબીઉલ અવ્વલ ૧૪૪૧ હિજરી

 

ઇદ એ મીલાદુન્નબી ﷺ કી નીયાઝ ખાના કોનસી સૂરત મેં જાઇઝ ઔર કોનસી સૂરત મેં નાજાઇઝ ?

જવાબ

મીલાદુન્નબી કી તાઇન ૧૨ હી તારીખ તય કરને કે સાથ ખાના પકાના
(લોગો કો જમા કરના) વગૈરહ ગુમરાહ કરનેવાલી બીદઅત હૈ, ઉસ સે બચના ઝરૂરી હૈ, ઔર અગર ખાને મેં નિયત ઇસાલે સવાબ કી હૈ તો ખાના મુબાહ (ના સવાબ, ના ગુનાહ) ઔર સદકા હૈ,

ઔર અગર અકાબીરીન કે નામ પર હૈ (ઉનકો રાજી કરને કી, ઉનસે કરીબ હોને કી નિયત હો, અલ્લાહ કે નામ પર ના હો) ગૈરૂલ્લાહ કે નામ પર ઝબહ કરને કી સૂરત મેં દાખીલ હોને કી વજહ સે હરામ હૈ, ઔર ઐસે અકાઇદ ફાસીદ ઔર કુફ્ર કે બાઇસ હૈ.

(જાઇઝ સૂરત)

અગર દીન ઔર ખાસ ખાને કો તય કીયે બગૈર સિર્ફ અલ્લાહ કો રાજી કરને કે લીએ ખુશી સે બતૌરે શુક્રાનહ હો તો જાઈજ઼ હૈ,ઔર અગર દીન ઔર ખાને કો ખાસ કરને કે સાથ હો તો બીદઅત હૈ.

ફતાવા રશીદીયા/૧૩૮

ઐસે મૌકો મેં ઇસ તરહ કે ખાને પકાને કા શરીયત મેં કોઇ સબુત નહિં, લિહાજા યેહ કામ નાજાઇઝ ઔર બીદઅત હૈ. અગર મહઝ રસ્મ કે તોર પર પકાયા જાયે, સવાબ કા અકીદા ના હો તો ભી ઉસમેં બીદઅત કી તાઇદ-હોસલા અફઝાઇ ઔર રીવાજ દેના હૈ.

લીહાજા ઉસસે બચના લાઝીમ હૈ, ઉસી બીના પર ખાના કબુલ કરને સે ભી બચના ચાહીયે, ઇસકે બાવજુદ હરામ નહિં હૈ.

અહસનુલ ફતાવા ૧/૩૭૫

શૈખુલ હદીષ મૌલાના અહમદ રાહીલ સાહબ (દા.બ) મદ્રસહ કન્ઝે મરગુબ પાટન

જવાઝ પર અકાબીરીન ઇબારત સે દલીલ પકડને કા જવાબ :
શાહ અબ્દુર્રહીમ દહેલ્વી (રહ.) ફરમાતે હૈ કી,

મૈં વિલાદત કે દીનો મેં હુઝુર કો ઇસાલે સવાબ પહુંચાને કી નિયત સે ખાના પકાયા જા રહા થા. એક બાર ઐસા હુઆ કી મેરે પાસ કુછ ના થા કી મૈં ખાના પકવાતા, ભુને હુએ ચનો કે અલાવા. તો મૈને ઉસી કો લોગો મેં તકસીમ કર દીયા…

ઇન જૈસે બુઝુર્ગો કી ઇબારતો મેં ના વિલાદત કી હદ સે ઝયાદા રોશની કા તઝકીરહ હૈ, ના ખાને કે લીએ લોગો કા જમા કરને કા ઝીક્ર (ના ૧૨ તારીખ કા ઝિક્ર હૈ, બલકે લીખા હૈ મોલુદ યાની વિલાદત કે દીનો મેં, ના જબરદસ્તી કા ચંદા હૈ, ના શરીક ના હોનેવાલો કો હકીર સમજના હૈ, ના મંડપ થા, ના રાસ્તા બંધ કરકે આને જાને વાલો કો તકલીફ પહુંચાના હૈ. લિહાજા ઇસસે દલીલ પકડના સહીહ નહી.

(ફતાવા રશીદીયા 137)

તસદીક ઇમરાન ઇસ્માઇલ મેમણ ગુફીરલહુ.

મુદર્રીસે દારૂલ ઉલુમ રામપુરા, સુરત, ગુજરાત., ભારત

 

ખાને મેં કિડીયાં જાયે‘ યા ગલ્તી સે પેટ મેં ચલી જાયે તો કયા હુકમ હૈ..?

જવાબ:  حامدا و مصلیا و مسلما

ખાને મેં કિડીયાં જાયે” યા કિસી ચીજ મેં કિડીયાં મર જાયે તો બગૈર નિકાલે ખાના જાઇઝ નહિં, અગર એકાદ કિડી હલક મેં ચલી ગઇ તો મુરદાર ખાને કા ગુનાહ હુઆ.

બહિશ્તી ઝેવર ૩/૬૦

બ-હવાલા: મહમુદુલ ફતાવા ૧૦૫

و الله اعلم بالصواب

ખાને મેં કિડીયાં જાયે“:

મુફતી ઇમરાન ઇસ્માઇલ મેમણ, હનફી, ચિશ્તી.

ઉસ્તાદે દારૂલ ઉલુમ રામપુરા, સુરત, ગુજરાત, ભારત.

૧૯ સફર ૧૪૪૦ હિજરી.

⭕ આજ કા સવાલ નંબર – ૨૫૫૨ ⭕

જીસમેં હરામ જાનવર કી ચરબી મીલાઇ ગઇ હો ઉસકે ખાને પીને કી ચીજો મેં ”E” કે સાથ ખાસ કોડ નંબર આતે હૈ, જો મેસેજીસ મેં ભી ચલાયે જાતે હૈ, ઉસકે ખાને કા કયા હુકમ હૈ..?

ઉસકી તહકીક હો તો હો સકે તો ઉસે ભી બતાને કી દરખ્વાસ્ત.


🔵 જવાબ 🔵
حامدا و مصلیا ومسلما

શરીઅત ને જીન ચીજો કો હરામ કરાર દીયા હૈ અગર ઉનકી હકીકત ઔર માહિય્યતુ-અસલીયત (ઉસકા રંગ, ખુશબુ, ઝાઇકા ઉસકી અહમ સિફતે/ગુણ) કીસી કિમયાવી/કેમીકલ ડાલને સે બદલ જાએ તો ઉનકા પહેલા હુકમ (હરામ/મકરૂહ હોને કા) બાકી નહિં રહેતા.
કીસી ચીજ કી વોહ ખાસ ઔર બુનિયાદી સિફતે/ગુણ જીનસે ઉસ ચીજ કી પહેચાન હોતી હૈ, વહી ઉસ ચીજ કી મહિય્યત-અસલીયત હોતી હૈ.

ઇસ્લામિક ફિકહ એકેડમી ઇન્ડિયા કે સામને ફન કે માહિરીન (Masters) ખાસ જાનકારી રખનેવાલે કે ઝરીયે જો તહકીક સામને આઇ હૈ ઉસકે મુતાબીક (અગર વોહ કોડ જીલેટીન કે હૈ તો) જીલેટીન મેં ઉન જાનવરો કી ખાલો ઔર હડ્ડીયો કી હકીકત બાકી નહિં રહેતી હૈ, જીન કોલોજન (એક કિસ્મ કા પ્રોટીન) સે જીલેટીન બનાયા જાતા હૈ, બલ્કે વોહ એક નઇ હકીકત કે સાથ નઇ-અલગ ચીજ હો જાતી હૈ, ઇસલીએ ઉસકે ઇસ્તેમાલ કી ગુંજાઇશ હૈ.

📓 નયે મસાઇલ ઔર ફિકહ એકેડમી કે ફૈસલે સફા ૧૮૨
(૧૪વાં ફિકહ સેમીનાર, હૈદરાબાદ ૨૨ જૂન ૨૦૦૪)

અગર કોડ લગી હુઇ ચીજો મેં ચરબી કી ચિકનાહટ બિલકુલ નહિં હૈ તો વોહ ચીજ હલાલ હૈ. જૈસે બાઝ ક્રિમ બગૈર કી બિસ્કીટ કે બારે મેં મશહુર હૈ કે ઉસમેં સુવર કી ચરબી ડાલી ગઇ હૈ ઔર ઉસપર ઉસકા કોડ ભી હૈ, લેકીન ઉસ બિસ્કીટ મેં ઝર્રા બરાબર ભી ચિકનાહટ મૌજુદ નહિં તો વોહ બિસ્કીટ બિલકુલ હલાલ હૈ.
(અઝ અહકર)

અગર કોઇ કંપની હરામ ખાના બનાને મેં મશહુર ના હો તો મહઝ કીસી મખ્સુસ કોડ યા કીસી કંપની કી ચીજ હોને કી વજહ સે કીસી ચીજ કો શરીઅત મેં હરામ યા હલાલ કરાર નહિં દીયા જા સકતા, મગર યેહ કે યકીન કે સાથ યે બાત માલુમ હો જાયે કે ઉસ E CODE કે અજ્ઝા એ તરકીબીયાહ/ ingredients (ડાલી ગઇ ચીજે) મેં કોઇ ચીજ હરામ હૈ ઔર કીસી કિમયવી/કેમીકલ કે તરીકે સે ઉસકી હકીકત ઔર માહિયત/અસલીયત કો તબદીલ નહિં કીયા ગયા તો ઉસ ચીજ સે બચના લાઝીમ હોગા.

જબકે તકવા કા તકાઝા યેહ હૈ જીસ ચીજ કી હુરમત વ હિલ્લત મેં શક હો તો ઉસે ઇસ્તેમાલ મેં લાને સે બચના ચાહિયે.

📓 અહમ મસાઇલ ૬/૨૯૮

👉

⭕આજ કા સવાલ નબર – ૨૫૭૨⭕
હવાઈ જહાઝ મેં મુર્ગ કે ગોશ્ત કી બિરયાની વગૈરહ ખા સકતે હૈ યા નહીં?
ક્યોંકે હલાલ ન હોને કા શક રહતા હૈ.

🔵જવાબ🔵

حامدا و مصلیا مسلما

મુસ્લિમ મમાલિક કે મુસ્લિમ કંપની કે હવાઈ જહાઝ મેં ગોશ્ત કી બિરયાની ઔર ગોશ્ત કા સાલન ખાના જાઇઝ હૈ ઔર ગૈર મુસ્લિમ મમાલિક યા ગૈર મુસ્લિમ કંપની કે હવાઈ જહાઝ મેં ગોશ્ત ખાને કે બારે મેં એહતિયાત બેહતર હૈ.  અગર હવાઈ જહાઝ કા સ્ટાફ ઇસ બાત કો વાઝિહ કર દે કે હલાલ ગોશ્ત હૈ, ઔર દિલ મુત્મઇન હૈ , તો ખા સકતે હૈ.

📗ફતવા કાસ્મિયાહ ૨૪/૮૦

و الله اعلم بالصواب

 

⭕આજ કા સવાલ નંબર – ૨૫૭૮⭕

હિન્દુ ભરવાડ-(બકરે પાલને ઔર બેચનેવાલા) સે જિસ કી દુકાન પર કિસી મુસ્લિમ કા પેહરા યા નિગરાની નહીં હોતી તો ઐસી દુકાન સે ગોશ્ત ખરીદ કર ઈસ્તેમાલ કરના જબ કે ઉસ કો કિસી મુસલમાન ને ઝબહ કિયા હો તો કયા હુક્મ હૈ ?

🔵 જવાબ 🔵

જબ કોઈ મુસ્લિમ નિગરાન વહાં મવ્જૂદ નહીં તો દારોમદાર ઉસ ગૈર મુસ્લિમ કે કૌલ પર રેહ ગયા કે યે હલાલ ગોશ્ત હૈ.

હરામ ઔર હલાલ હોને મેં ગૈર મુસ્લિમ કા કૌલ શરઅન કબૂલ નહીં.

અલ્બત્તાહ  મુઆમલાત (ખરીદના બેચના લેના દેના) મેં ઉસ કા કૌલ ભી કબૂલ હૈ, જબ કે ઉસ કે સચ્ચે હોને કા ગુમાન હો. અગર વહ યે કહે કે યે વહ ગોશ્ત હૈ જિસ કો ફૂલા મુસ્લિમ શખ્સ ને ઝબહ કિયા હૈ ઔર દિલ ગવાહી દે કે યે સહીહ કેહતા હૈ ઔર ઇસ ને ઉસ મેં કોઈ નાજાઇઝ ગોશ્ત નહીં મિલાયા હૈ તો ઉસ કા કૌલ-બાત કબૂલ કર લેના દુરુસ્ત હૈ.

📕(આલમગીરી ૫/૩૦૮)
📗 ફતાવા મહમૂદિયા દાભેલ ૧૮/૩૮

و الله اعلم بالصواب

 

⭕આજ કા સવાલ નંબર – ૨૫૮૩⭕

એક શખ્સ કી આમદની સૂદ કી હૈ ઔર વહ મેરા રિશ્તેદાર હૈ તો ઉસકા હદયા ઔર દ’અવત કૂબૂલ કર સકતે હૈં ?

🔵જવાબ🔵

حامدا و مصلیا مسلما

અગર ઉસકી પૂરી યા અક્સર આમદની સૂદ કી હૈ તો ઉસકા હદયા ઔર દ’અવત કુબૂલ કરના જાઇઝ નહીં.

અગર અક્સર આમદની હલાલ હૈ કુછ હી સૂદ કી હૈ તો ઉસકા હદયા ઔર દ’અવત કુબૂલ કરના જાઇઝ હૈ.

📘મહમૂદુલ ફતાવા ૭/૩૫૩
📕ફતાવા મહમૂદિયા ૧૬/૪૮૧

و الله اعلم بالصواب

 

⭕આજ કા સવાલ નંબર-૨૫૯૮ ⭕

કિસી કે યહાઁ એક આદમી કી દાવત હો તો ઉસ શખ્સ કા અપને બેટે યા ભાઈ યા કિસી મેહમાન કો સાથ લે જાના કૈસા હૈ?

🔵 જવાબ 🔵

حامد ومصلیا و مسلما

અગર ઉસ શખ્સ કે સાથ ઐસી બે તકલ્લુફી (ઐસા ગહરા તઅલ્લુક) હૈ કે ઉસ શખ્સ કો આપ કે કિસી કો સાથ લે જાને સે ના ગવારી નહીં હોગી, બલકે ખુશી હોગી તો કિસી રિશ્તેદાર કો બગૈર દાવત કે સાથ લે જાના જાઇઝ હૈ, કોઈ હરજ નહિ.


અગર ઐસી બે-તકલ્લુફી નહીં હૈ તો ઉસકી ઇજાઝત કે બગૈર કિસી કો અપને સાથ લે જાના બિલકુલ જાઇઝ નહિ.

અહાદિસ મેં ઐસે તુફેલિયોં (મફતિયોં) કે બારે મેં આયા હૈ કે ઐસા શખ્સ લુટેરા બન કર ગયા ઔર ચોર બન કર આયા.

📗દીની મસાઇલ ઔર ઉનકા હલ સફા ૧૦૬ સે મુસતફદ
બા હવાલા સુનાનુલ કુબ્રા લીલ બેહકી
و الله اعلم بالصواب