હજ કે લિયે ઔર મકાન કે લિયે, ઇસી તરહ બેટી કી શાદી કે લિયે જો રકમ મૈં જમા કર રહા હું ઉસ પર ભી ઝકાત દેની પડેગી..?

જવાબ

حامدا و مصلیا و مسلما

અગર કિસી શખ્સ ને ઇતની રકમ જો ઝકાત કે નિસાબ તક પહોંચતી હૈ, ઇસીલિયે જમા કર રખી હૈ કે મૈં ઇસસે હજ કરૂંગા યા ઇસસે મકાન ખરીદુંગા યા બનાઉંગા યા ઇસસે બેટી કી શાદી કરૂંગા વગૈરહ વગૈરહ…

તો અગર ઉસ રકમ પર સાલ ગુઝર ગયા તો ઉસપર ઝકાત વાજીબ હો ગઇ,
જબ તક યેહ રકમ રખી રહેગી (ખર્ચ નહિં હો જાયેગી) ઉસ વકત તક માલીક કો હર સાલ ઝકાત અદા કરની હોગી.

હજ કા ઇરાદા કરના યા મકાન ખરીદના, બનવાના, બેટી કી શાદી વગૈરહ સબ કામ પર ઝકાત કી અદાયગી કે લિયે ઉઝર તસવ્વુર નહિં હોંગે.

ફતાવા દારૂલ ઉલુમ દેવબન્દ જીલ્દ – ૬

બ-હવાલા દુર્રે મુખ્તાર ૭/૨

ફિકહુલ ઇબાદાત ૨૮૦

હક કા દાઇ અન્સાર અહમદ

و الله اعلم بالصواب

ઈસ્લામી તારીખ: ૨૫ / શાબાન-અલ-મુઅઝ્ઝમ – ૧૪૪૧ હિજરી.

તસ્દિક: મુફ્તી ઈમરાન ઈસ્માઈલ મેમન.


ઉસ્તાદ દારુલ ઉલૂમ રામપુરા, સુરત ઈન્ડિયા.


ઇલ્મી બાત ( મેસેજ ) સીખાના ( ફૈલાના ) ઈબાદત સે બહેતર હૈ.

આજ કા સવાલ નં.૨૪૩૨

ઝકાત કી રકમ સે મકાન તામીર કરકે ગરીબો કો દેના હો યા ઉસસે દવાઇ દિલાની હો તો કયા સૂરત હૈ..?

જવાબ

حامدا و مصلیا و مسلما

તામીર કરનેવાલે બિલ્ડર કો ઝકાત દેનેવાલે વકીલ બના દે કે હમારી તરફ સે આપ ઇન પૈસો સે મકાન બનાકર ગરીબો કો ઝકાત મેં મકાન દે દે યા મેડીકલવાલે કો કહા જાયે કે આપ ઝકાત મેં હમારી તરફ સે દવા દે દે તો ઝકાત અદા હો જાયેગી.

અહસનુલ ફતાવા ૨/૧૦૨ સે માખુઝ
و الله اعلم بالصواب

મુફતી ઇમરાન ઇસ્માઇલ મેમણ, હનફી, ચિશ્તી

ઉસ્તાદે દારૂલ ઉલુમ રામપુરા, સુરત, ગુજરાત, ભારત

આજ કા સવાલ નંબર – ૨૪૩૧

જીસ કર્ઝ કે વુસૂલ હોને કી ઉમ્મીદ ન હો ઉસકી જકાત વાજિબ હોગી યા નહીં ?

જવાબ

حامدا و مصلیا مسلما

કર્ઝ લેને વાલા કર્ઝ લેને કા ઇકરાર કરતા હો યા ઇનકાર કરતા હો લેકિન કર્ઝ દેને પર ૨ ગવાહ મવજૂદ હો તો ઉસકી જકાત વાજિબ હોગી.

અગર કર્ઝ લેને વાલા ઇનકાર કરતા હૈ ઔર ગવાહ ભી મૌજૂદ નહીં હૈ તો તકાત વાજિબ નહીં હોગી.

અગર કિસી સુરત મેં વોહ પૈસા ચંદ સાલ કે બાદ વસૂલ હોતા હૈ તો ગુઝિશ્તા સાલોં કી જકાત વાજિબ નહીં હોગી, અગર સાહિબે નિસાબ ન હો તો નિસાબ પર ઉસ માલ કે સાથ સાલ ગુજરને કે બાદ જકાત વાજિબ હોગી.

કિતાબુલ મસાઇલ જિલ્દ ૨ સફા ૨૨૬

و الله اعلم بالصواب

હિજરી તારીખ :
૨૪ શાબાનઉલમુઅજ઼્જ઼મ ૧૪૪૨ હિજરી

મુફતી ઇમરાન ઇસ્માઇલ મેમન

ઉસ્તાઝે દારુલ ઉલૂમ રામપુરા, સૂરત, ગુજરાત, ઇંડિયા

આજ કા સવાલ નંબર – ૨૪૨૯

પ્રોવિડેંટ ફંડ મેં જો રકમ મુલાઝિમ કી તનખ્વાહ સે કાટી જાતી હે ઔર ઉસ પર માહાના યા સાલાના ઇજાફા કિયા જાતા હે ઇસ પર ઝકાત કા ક્યા હુક્મ હૈ?

જવાબ

حامدا و مصلیا و مسلما

યે સબ મુલાઝિમ કી ખિદમત કા વો મુઆવજા હે જો અભી ઉસકે કબ્ઝેમેં નહીં આયા લિહાજા વો મહકમે-કંપની કે જિમ્મે મુલાઝિમ કા કર્ઝ હે.

ઝકાત કે મામલે મેં ફુક્હા એ કીરામ રહ. ને કર્ઝ કી ૩ કિસ્મે બયાન ફરમાઈ હે જિનમે સે બાઝ પર ઝકાત વાજિબ હોતી હે ઔર બાઝ પર નહીં હોતી,

વસૂલ હોને કે બાદ જાબ્તે-કાઇદહ કે મુતાબિક ઝકાત વાજિબ હોગી જિસકી તફ્સીલ યે હે,

મુલાઝિમ અગર પહલે સે સાહિબે નિસાબ નહીં થા મગર ઉસ રકમ કે મિલને સે સાહિબે નિસાબ હો ગયા તો વસૂલ હોને કે વક્ત સે એક કમરી-ઇસ્લામી સાલ પૂરા હોને પર ઝકાત વાજિબ હોગી, બા-શર્તે ઉસ વક્ત તક યે શખ્સ સાહિબે નિસાબ રહે,

અગર સાલ પૂરા હોને સે પહલે માલ ખર્ચ હોકર ઇતના કમ રહ ગયા ક સાહિબે નિસાબ નહીં રહા તો ઝકાત વાજિબ નહીં હોગી।

અગર ખર્ચ યા ઝાયા હોને કે બાવજૂદ સાલ કે આખિર તક માલ બા-કદ્રે નિસાબ બચા રહા તો જિતના બાકી બચ ગયા સિર્ફ ઉસકી ઝકાત વાજિબ હોગી, જો ખર્ચ હો ગયા ઉસકી નહીં હોગી.

و الله اعلم بالصواب

(બાકી કલ ઇન્શાઅલ્લાહ)

ફકિહુલ ઇબાદાત ૨૭૭

હક્ક કા દાઈ અંસાર અહમદ

તસ્દીક
મુફતી ઇમરાન ઇસ્માઇલ મેમન.

ઉસ્તાઝે દારુલ ઉલૂમ રામપુરા, સૂરત, ગુજરાત, ઇંડિયા.

આજ કા સવાલ નંબર – ૨૪૩૦

સાહિબે નિસાબ શખ્સ કો પ્રોવિડેંટ ફંડ કી જકાત કિતને રુપયે આયે તો નિકાલની હૈ ? ઔર કબ સે નિકાલની હૈ ? યે પૈસે કબ્જે મેં આએંગે ઉસ વક્ત સે હી ઉસ કા શુમાર કર સકતે હૈ ?

જવાબ

حامدا و مصلیا و مسلما

અગર યે મુલાઝિમ પહલે સે સાહિબે નિસાબ થા તો ફંડ કી રકમ ચાહે મિકદારે નિસાબ સે કમ મિલે યા ઝ્યાદા ઉસકા સાલ અલગ સે શુમાર નહીં હોગા, જો માલ પહલે સે ઉસકે પાસ થા જબ ઉસકા સાલ પૂરા હોગા યાનિ પહલે સે મૌજૂદા નિસાબ કી જકાત નિકાલને કી તારિખ આએગી તો ફંડ કી વસૂલ શુદા રકમ કી જકાત ભી ઉસી વક્ત વાજિબ હો જાએગી, ચાહે ઉસ નયી રકમ પર એક દિન હી ગુજરા હો,

જકાત કી યે તફ્સીલ ઇમામ એ આઝમ અબૂ હનીફા રહ. કે કૉલ પર હે ઔર ફતવા ઇસી પર હૈ.

સાહિબૈન રહ. કે કૉલ કે મુતાબિક કર્ઝ કી હર કિસ્મ પર જકાત ફર્ઝ હે, અગર કોઈ એહતિયાત ઔર તકવે પર અમલ કરતે હુએ ગુઝિશ્તા તમામ સાલો કી ઝકાત અદા કરે તો બેહતર હે, ઉસકા બેહતર તરીકા યે હે કે જબસે યે મુલાઝિમ સાહિબે નિસાબ હો ઉસ વક્ત સે હર સાલ કે ખત્મ પર હિસાબ કર લિયા જાયે કે અબ ઉસકે ફંડ મેં કિતની રકમ જમા હે, જિતની રક્મ જમા હે ઉસકી જકાત અદા કર દે, ઇસી તરહ હર સાલ કરતા રહે.

ફકિહુલ ઇબાદાત ૨૭૭

નોટ: બાજ઼ કંપની મેં પ્રોવિડેંટ ફંડ કે પૈસે ઉઠાને કી ઇજાજત હોતી હૈ, હમેંશા કે લિએ રખના જ઼રૂરી નહીં હોતા, બલ્કે ઇખ્તિયાર હોતા હૈ, તો ઐસે ઇખ્તિયારી જમા ફંડ કી જકાત સાહિબે નિસાબ પર હર સાલ વાજિબ હૈ.

કિતાબુલ મસાઇલ જિલ્દ ૨,સફા ૨૨૭.

و الله اعلم بالصواب

હક્ક કા દાઈ અંસાર અહમદ
તસ્દીક મુફતી ઇમરાન ઇસ્માઇલ મેમન.

ઉસ્તાઝે દારુલ ઉલૂમ રામપુરા, સૂરત, ગુજરાત, ઇંડિયા.

આજ કા સવાલ નં. ૨૪૨૮

૧. જકાત દેને કા કયા હુકમ હૈ..?

૨. જકાત ફર્જ હોને કી કિતની શર્તે હૈ..?

જવાબ

حامدا و مصلیا و مسلما

૧. જકાત દેના ફર્જ હૈ, કુરઆન મજીદ કી આયતો અૌર હુજુર ﷺ કી હદીષો સે ઇસકા ફર્જ હોના સાબીત હૈ, જો આદમી જકાત ફર્જ હોને કા ઇન્કાર કરે વોહ કાફિર હૈ.

૨.જકાત ફર્જ હોને કી ૭ શર્તે હૈ.

(૧) મુસલમાન હોના
(૨) આઝાદ હોના
(૩) આકિલ હોના (અક્લ વાલા)
(૪) બાલિગ હોના
(૫) નિસાબ કા માલિક હોના
(૬) નિસાબ કા અપની જરૂરત સે જ્યાદા અૌર કર્જ સે બચા હુઆ હોના
(૭) માલિક હોને કે બાદ નિસાબ પર એક સાલ ગુજર જાના

લિહાજા કાફિર, ગુલામ, પાગલ અૌર નાબાલિગ કે માલ મેં જકાત ફર્જ નહિં.

ઇસી તરહ જિસકે પાસ નિસાબ સે કમ માલ હો યા માલ તો નિસાબ કે બરાબર હૈ લેકિન વોહ ઐસા કર્જદાર ભી હૈ કે કર્જ અદા કરને કે બાદ નિસાબ ના બચતા હો યા માલ સાલભર તક બાકી નહિં રહા બલ્કે ઇસ્તેમાલ હો ગયા તો ઇન હાલતોં મેં ભી જકાત ફર્જ નહિં.

તાલિમુલ ઇસ્લામ ૪/૧૧૮

و الله اعلم بالصواب

ઇસ્લામી તારીખ
૨૧શા’બાનઉલ~મુઅજ઼્જ઼મ ૧૪૪૨ હિજરી.

મુફતી ઇમરાન ઇસ્માઇલ મેમન.

ઉસ્તાઝે દારુલ ઉલૂમ રામપુરા, સૂરત, ગુજરાત, ઇંડિયા.

આજ કા સવાલ નંબર – ૨૪૨૭

બીવી કે પાસ ૧ તોલા સોના ઔર ૧૫૦૦ રૂ. મહર કે નકદ પડે હુએ હૈ, ઔર શોહર પર ૧ લાખ કા કર્ઝ હૈ, ઔર દુકાન પર લાખ હી રૂપીયે જીતના માલ હૈ કુછ ભી બચતા નહિં, તો બીવી કે ઝકાત કર્ઝ હોને કે બાવજુદ દેની પડેગી..?

જવાબ

حامدا و مصلیا و مسلما

પુછી હુઇ સૂરત મેં બીવી પર ઝકાત વાજીબ હોગી, યેહ બાત યાદ રહે કે બીવી કી મિલ્કીયત અલગ હૈ, દોનો પર ઝકાત વાજીબ હોને કા નિસાબ ઔર હિસાબ અલગ હૈ, લિહાઝા શોહર અપના કર્ઝ બીવી કે ઝેવર કી કિંમત મેં સે બાદ નહિં કર સકતા, લિહાઝા બીવી ખુદ અપને પાસ જમા શુદા રકમ મેં સે યા સોના બેચકર ભી ઝકાત નિકાલે ઔર બીવી ના નિકાલ સકતી હો તો શોહર ઉસકા વકીલ બને ગરીબ હોને કી સુરત મેં પુરે સાલ મેં જલ્દ સે જલ્દ થોડી થોડી કરકે ભી નિકાલ સકતા હૈ.

આપકે મસાઇલ ઔર ઉનકા હલ સે માખુઝ

و الله اعلم بالصواب

મુફતી ઇમરાન ઇસ્માઇલ મેમણ

ઉસ્તાદે દારૂલ ઉલુમ રામપુરા, સુરત, ગુજરાત, ભારત